Iran bắn 15 tên lửa vào UAE, Mỹ đánh chìm 6 tàu cao tốc: giao tranh lần đầu sau lệnh ngừng bắn 4/8 tại Hormuz

Iran ngày 4 tháng 5 bắn 15 tên tên lửa và 4 máy bay không người lái nhằm vào Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE); ngay sau đó, Hải quân Mỹ đã đánh chìm 6 tàu cao tốc của Iran ở eo biển Hormuz. Đây là lần giao tranh vũ lực trực tiếp đầu tiên giữa Mỹ và Iran sau lệnh ngừng bắn hôm 8 tháng 4. Bài báo của CNBC cho biết hệ thống phòng không của UAE đã chặn toàn bộ đạn tên lửa và vật thể bay tới; một cơ sở dầu khí tại Fujairah bốc cháy; Iran đồng thời nhắm tới một tàu chở dầu liên quan đến Công ty Dầu khí Quốc gia UAE và một tàu buôn mang cờ Nam Hàn, trong đó tàu buôn thứ hai bị cháy ở phòng máy. Cuộc đụng độ này xảy ra một ngày sau khi Tổng thống Trump ngày 3 tháng 5 tuyên bố “Project Freedom” — các tàu được quân đội Mỹ hộ tống đã đi qua eo biển Hormuz.

Quân đội Mỹ huy động trực thăng Apache và SH-60, đánh chìm 6 tàu cao tốc Iran

Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) Đô đốc Brad Cooper cho biết với truyền thông rằng, trong ngày đó Iran đã phái tên lửa hành trình, máy bay không người lái và tàu cao tốc cỡ nhỏ để tấn công các tàu thương mại và quân sự của Mỹ đang hoạt động tại eo biển Hormuz. Phía Mỹ đã sử dụng trực thăng Apache để tấn công và trực thăng SH-60 Seahawk, đánh chìm 6 tàu nhỏ, đồng thời đánh chặn các máy bay không người lái đang bay tới. Cooper khẳng định “mọi mối đe dọa đều bị vô hiệu hóa”.

Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA bác bỏ tuyên bố này, đồng thời khẳng định không có chiếc “tàu cao tốc” nào của Iran bị phá hủy. Hai bên công khai mâu thuẫn về mặt thực chứng — đây là đặc trưng của cuộc xung đột lần này: cả hai đều đang giành quyền kiểm soát câu chuyện “ai thực sự làm chủ eo biển Hormuz”.

UAE chặn 15 tên tên lửa và 4 máy bay không người lái, cơ sở dầu ở Fujairah bốc cháy

Một tuyên bố của chính phủ UAE nêu rõ rằng, Iran ngày 4 tháng 5 đã phóng 15 tên tên lửa và 4 máy bay không người lái từ lãnh thổ nhằm vào UAE, và hệ thống phòng không đã chặn được toàn bộ. Tuy nhiên, tại khu vực Fujairah, một cơ sở dầu khí vẫn đang trong quá trình bị tấn công gây cháy; nguyên nhân đang được làm rõ ( mảnh vỡ UAV rơi xuống hoặc đạn bị đánh chặn gây thiệt hại kèm theo đều có thể xảy ra).

Ngoài các cuộc tấn công trên lãnh thổ, Iran cũng nhắm tới mục tiêu trên biển gồm: một tàu chở dầu liên quan đến hoạt động vận tải gắn với Công ty Dầu khí Quốc gia UAE, bị 2 máy bay không người lái tấn công; một tàu buôn mang cờ Nam Hàn, sau khi bị tấn công thì phòng máy bốc cháy. Cả hai tàu đều không bị đánh chìm, nhưng đã gây đòn trực diện vào niềm tin thị trường đối với câu hỏi “tàu thuyền của quốc gia trung lập có an toàn ở eo biển Hormuz hay không”.

Vỡ kế hoạch ngừng bắn ngày 8 tháng 4: Iran nói “Project Freedom” vi phạm thỏa thuận ngừng bắn

Cuộc xung đột Mỹ-Iran bắt đầu từ ngày 28 tháng 2; sau khi đạt được lệnh ngừng bắn vào ngày 8 tháng 4, hai bên duy trì hòa bình bề ngoài, nhưng việc vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn thực chất. Ngày 3 tháng 5, Trump công bố “Project Freedom”, theo đó các tàu được quân đội Mỹ trực tiếp hộ tống đi qua eo biển; Iran ngay lập tức chỉ trích động thái này vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và cảnh báo Mỹ đừng tìm cách “bức ép mở” eo biển. Cuộc giao tranh ngày 4 tháng 5, là cuộc tấn công trực tiếp đầu tiên của Iran nhằm vào UAE sau lệnh ngừng bắn; liệu thỏa thuận ngừng bắn có được duy trì hay không trở thành tâm điểm.

Trong các giai đoạn trước của xung đột Mỹ-Iran, Iran từng dùng tên lửa và máy bay không người lái tấn công các cơ sở của UAE và các đồng minh Mỹ khác tại Vịnh Ba Tư, quy mô lớn hơn nhiều so với lần này. Quy mô cuộc tấn công hiện tại tương đối hạn chế (15 tên tên lửa, 4 máy bay không người lái); có thể đây là “bước nâng cấp mang tính thử nghiệm” của Iran — đo phản ứng của phía Mỹ, rồi quyết định liệu có mở rộng hay không.

Theo dõi tiếp theo: nguồn cung thị trường dầu, thỏa thuận ngừng bắn và phản ứng của OPEC+

Sự kiện trực tiếp tác động tới thị trường dầu quốc tế; giá dầu WTI bật tăng mạnh trong phiên ngày 4 tháng 5. Trước đó, giá bán lẻ xăng của Mỹ đã tăng lên 4,46 USD mỗi gallon. OPEC+ chỉ họp phiên đầu tiên không có UAE vào ngày 3 tháng 5; quyết định tăng sản lượng vào tháng 6 là 188 nghìn thùng/ngày, mức tương đối ôn hòa. Cuộc xung đột lần này có thể khiến các thành viên như Saudi Arabia cân nhắc tăng mạnh hơn quy mô sản lượng.

Trọng điểm quan sát ở giai đoạn tiếp theo là: (1) Iran có nâng cấp thêm trước cuối tháng 5 hay không, đặc biệt nhắm tới các đợt tấn công trực tiếp của Mỹ vào lực lượng; (2) phản ứng của UAE và Saudi Arabia, liệu có leo thang từ lên án ngoại giao sang đáp trả quân sự hay không; (3) tương lai cụ thể của thỏa thuận ngừng bắn, và liệu chính quyền Trump có sẵn sàng tiếp tục thúc đẩy kế hoạch hộ tống “Project Freedom” hay không. Nếu cuộc giao tranh trực tiếp lần này lan rộng, mức phí rủi ro địa chính trị sẽ được tính lại vào hàng hóa quy mô lớn và thị trường chứng khoán toàn cầu.

Bài viết này “Iran bắn 15 tên tên lửa vào UAE, quân đội Mỹ đánh chìm 6 tàu cao tốc: giao tranh lần đầu sau ngừng bắn 4/8 tại Hormuz” do ABMedia đăng tải sớm nhất từ chuỗi tin.