Người sáng lập 6th Man Ventures: Quên đi cuộc tranh luận "Token vs Cổ phần", điều gì thực sự cần tin tưởng là gì?

Tác giả: Mike Dudas, Người sáng lập The Block, Người sáng lập 6th Man Ventures

Biên dịch: Ken, ChainCatcher

“Cấu trúc ‘hai token + cổ phần’ có khả thi hay không” không có câu trả lời đơn giản hoặc “chuẩn mực chung”. Nhưng có một nguyên tắc cốt lõi là bạn phải chắc chắn rằng đội ngũ không chỉ xuất sắc tuyệt đối mà còn có tinh thần dài hạn, cam kết xây dựng một doanh nghiệp do sáng lập dẫn dắt, có thể duy trì trong nhiều thập kỷ như Zhao Changpeng.

Tôi nghĩ rằng, đối với các dự án ở tầng ứng dụng cần có lãnh đạo dài hạn, trong nhiều trường hợp, cơ chế token thực ra kém xa so với cấu trúc cổ phần. Ví dụ, bạn có thể thấy nhiều sáng lập của các giao thức DeFi 1.0 đã rời khỏi dự án của họ, trong đó nhiều dự án đang gặp khó khăn, hầu hết đều do DAO và các nhân viên bán thời vận hành ở chế độ “bảo trì”. Thực tế chứng minh rằng DAO và bỏ phiếu theo trọng số token không phải là cơ chế ra quyết định tốt cho các dự án (đặc biệt là ở tầng ứng dụng), chúng không thể đưa ra quyết định nhanh chóng và thiếu kiến thức, năng lực “động lực sáng lập”.

Tất nhiên, mô hình cổ phần thuần túy cũng không hoàn toàn vượt trội hơn token. Binance là một ví dụ mạnh mẽ — token giúp họ cung cấp chiết khấu phí giao dịch, staking để nhận airdrop, quyền truy cập và các quyền lợi liên quan đến hoạt động cốt lõi và blockchain, những chức năng này không thể rõ ràng được thể hiện qua quyền sở hữu cổ phần.

“Token sở hữu” cũng có những hạn chế của nó, hiện tại rất khó để áp dụng trực tiếp vào bên trong sản phẩm hoặc giao thức. Các ứng dụng phân tán và mạng lưới về bản chất khác với các công ty truyền thống (nếu không chúng ta còn ý nghĩa gì trong ngành này?), rõ ràng cổ phần thuần túy không linh hoạt bằng token. Trong tương lai, chắc chắn sẽ xuất hiện các thiết kế token kiểu “cổ phần+”, nhưng điều này chưa phải là thực trạng (hơn nữa, Mỹ hiện thiếu các luật về cấu trúc thị trường, việc phát hành token cổ phần thuần có khả năng trực tiếp nắm giữ giá trị và quyền pháp lý vẫn đối mặt với rủi ro).

Tổng thể, bạn có thể hình dung một kịch bản như sau (như Lighter mô tả): thực thể cổ phần vận hành theo mô hình “tính phí cộng thêm”, như một động cơ phục vụ cho các giao thức do token điều khiển. Trong cấu trúc này, mục tiêu của thực thể cổ phần không phải là tối đa hóa lợi nhuận, mà là tối đa hóa giá trị của token và hệ sinh thái của giao thức. Nếu mô hình này thành công, sẽ mang lại lợi ích lớn cho người nắm giữ token. Bởi vì bạn sở hữu một thực thể Labs có nguồn vốn dồi dào (ví dụ, Lighter có kho dự trữ token để phát triển dài hạn), và đội ngũ cốt lõi nắm giữ lượng lớn token, do đó có động lực mạnh mẽ thúc đẩy giá trị token tăng lên (song song giữ tính nguyên bản của thiết kế token như một tài sản mã hóa gốc và các đặc tính trên chuỗi, tách biệt nó khỏi các thực thể Labs liên kết phức tạp).

Trong mô hình này, bạn thực sự cần có niềm tin cao vào đội ngũ, vì trong hầu hết các trường hợp hiện nay, người nắm giữ token không có quyền lợi pháp lý mạnh mẽ bảo vệ họ. Ngược lại, nếu bạn không tin rằng đội ngũ có khả năng thực thi và tạo ra giá trị cho chính token họ nắm giữ, thì tại sao ban đầu bạn lại tham gia dự án này?

Tóm lại, tất cả phụ thuộc vào năng lực, độ tin cậy, khả năng thực thi, tầm nhìn và hành động thực tế của đội ngũ. Một đội ngũ xuất sắc càng duy trì lâu trong thị trường và làm tốt những gì họ đã hứa, thì token của họ càng mang lại “hiệu ứng Lindy”. Chỉ cần đội ngũ giữ liên lạc tốt, thông qua mua lại, quản trị thực chất và các tiện ích trong giao thức nền tảng, rõ ràng hướng giá trị về token, chúng ta sẽ thấy trong năm 2026 những token chất lượng nhất — dù có tồn tại cấu trúc cổ phần/Labs — sẽ bùng nổ.