Một email từ cách đây hơn một thập kỷ đang làm sống lại tranh luận về việc liệu các dự án như Ripple từng bị xem là mối đe dọa đối với sự phát triển của Bitcoin, hay đơn thuần chỉ là đối thủ cạnh tranh mà một số người ủng hộ BTC muốn loại trừ.
Email đề ngày 31/7/2014 được cho là cho thấy Austin Hill – khi đó được giới thiệu là CEO của Blockstream – nói với Jeffrey Epstein (tỷ phú ấu dâm đã tự tử trong tù) và những người nhận khác rằng “Ripple và Stellar mới của Jed McCaleb đều không tốt cho hệ sinh thái”. Blockstream là công ty công nghệ blockchain tập trung vào Bitcoin.
Trao đổi này xuất hiện trở lại sau khi Bộ Tư pháp Mỹ công bố hàng triệu trang tài liệu theo Đạo luật Minh bạch Hồ sơ Epstein, bao gồm email, tập tin, hình ảnh và video liên quan đến các cuộc điều tra trước đây.
Nội dung email nói gì?
Yếu tố gây chú ý nhất của email dĩ nhiên là sự xuất hiện của cái tên Jeffrey Epstein, và ban lãnh đạo hiện tại của Blockstream đã nhanh chóng phủ nhận bất kỳ mối liên hệ tài chính nào còn tồn tại.
Tuy nhiên, câu chuyện cốt lõi lại nằm ở lập luận của người gửi hơn là danh tính người nhận.
Austin Hill cho rằng dòng vốn đổ vào Ripple và Stellar không chỉ đơn thuần là cạnh tranh, mà còn là “sự ô nhiễm”. Ông xem các dự án này là mối đe dọa có thể “gây tổn hại” đến tương lai của Bitcoin bằng cách làm phân tán sự đồng thuận của nhà đầu tư, sự tập trung của nhà phát triển và sức mạnh của câu chuyện xoay quanh Bitcoin.
Với nhiều người theo chủ nghĩa tối đa hóa Bitcoin (Bitcoin maximalist) thời kỳ đó, “hệ sinh thái” không phải là toàn bộ thị trường crypto, mà gần như đồng nghĩa với Bitcoin và hạ tầng xoay quanh nó — miễn là không làm tổn hại đến triết lý cốt lõi.
Chính cách nhìn này được cho là đã “biện minh” cho áp lực được thể hiện trong email.
Ở chiều ngược lại, cộng đồng XRP xem đây là bằng chứng cho thấy những người trong nội bộ Bitcoin thời kỳ đầu từng tìm cách điều hướng dòng vốn ra khỏi Ripple.
Bình luận viên XRP Leonidas Hadjiloizou cho rằng email này giống như một nỗ lực gây áp lực buộc nhà đầu tư phải “chọn phe”, thậm chí giảm hoặc rút phân bổ vốn vào Blockstream nếu họ cũng đầu tư vào Ripple hoặc Stellar.
Theo ông:
“Email của Austin Hill gửi Epstein và Joichi Ito chỉ là một ví dụ khác về việc các Bitcoin maximalist tìm cách chống lại Ripple và Stellar.”
Email được đào lại cũng thu hút phản hồi từ những nhân vật lâu năm của Ripple. David Schwartz, cựu CTO của Ripple, nói ông “không hề ngạc nhiên” nếu email này chỉ là “phần nổi của tảng băng chìm”, và cho rằng:
“Có vẻ như Hill xem việc ủng hộ Ripple hay Stellar đồng nghĩa với việc trở thành đối thủ. Rất có thể ông ấy và những người khác đã bày tỏ quan điểm tương tự với nhiều người khác nữa.”
Theo Schwartz, việc coi những người ủng hộ mạng lưới khác là “kẻ thù” rốt cuộc gây tổn hại cho toàn bộ ngành.
Tuy vậy, ông cũng nhấn mạnh rằng email này không cho thấy bất kỳ mối liên hệ trực tiếp nào giữa Epstein với Ripple, XRP hay Stellar.
Ripple có thực sự “xấu cho hệ sinh thái”?
Điều trớ trêu trong cảnh báo năm 2014 của Hill là “tổn hại” mà ông lo ngại, theo một nghĩa nào đó, đã xảy ra — Ripple đã trở thành một thế lực lớn trong ngành. Đến năm 2026, Ripple không những tồn tại mà còn củng cố vị thế như một trụ cột được quản lý trong hạ tầng tài sản số.
Tuy nhiên, sự phát triển này không kéo theo những hệ quả thảm khốc đối với Bitcoin như các maximalist từng dự đoán.
Thực tế, quá trình tiến hóa của Ripple trong thập kỷ qua cho thấy “hệ sinh thái” từ đầu đã được định hình để lớn hơn chỉ riêng Bitcoin.
Cột mốc quan trọng nhất của công ty là việc khép lại cuộc chiến pháp lý kéo dài với SEC. Thỏa thuận năm 2025, với khoản phạt chỉ bằng một phần yêu cầu ban đầu của cơ quan quản lý, đã xóa bỏ đám mây pháp lý bao trùm XRP suốt nhiều năm.
Sự rõ ràng về pháp lý này mở đường cho điều mà những người ủng hộ Bitcoin thời kỳ đầu từng lo ngại: sự hội nhập sâu với các tổ chức tài chính truyền thống.
Hiện nay, Ripple trông ít giống một dự án gây tranh cãi và giống một tổ chức tài chính sở hữu nhiều giấy phép trên toàn cầu. Công ty cũng mở rộng mạnh mẽ mảng lưu ký thông qua việc thâu tóm Metaco (Thụy Sĩ) và Standard Custody & Trust, đồng thời mua lại các nền tảng tài chính như GTreasury, Hidden Road và nền tảng stablecoin Rail.
Một trong những phản biện mạnh nhất đối với lập luận “xấu cho hệ sinh thái” là việc thị trường chấp nhận XRP như một loại tài sản mang tính tổ chức.
Việc ra mắt các quỹ ETF XRP vào cuối năm 2025, bao gồm sản phẩm từ các tổ chức như Franklin Templeton, cho thấy Phố Wall không còn xem tài sản này là “sự ô nhiễm”.
Thay vào đó, dòng vốn đổ vào các sản phẩm này cho thấy với nhà đầu tư hiện đại, “hệ sinh thái” không phải là trò chơi có tổng bằng 0 giữa Bitcoin và các mạng lưới thanh toán, mà là một danh mục đa dạng nơi nhiều “ngựa đua” có thể cùng tồn tại.
Liệu cộng đồng Bitcoin và Ripple có thể ngừng đối đầu?
Từ lâu trước khi xuất hiện ETF crypto giao ngay hay dịch vụ lưu ký của các ngân hàng lớn, cộng đồng Bitcoin đã tranh luận gay gắt trên các diễn đàn về điều gì mới thực sự “tốt cho hệ sinh thái”.
Trên Bitcointalk, một chủ đề nổi bật năm 2013 từng mô tả Ripple là đi ngược lại mục tiêu của Bitcoin, chỉ trích cấu trúc và cơ chế khuyến khích của dự án. Đây là một trong những nền tảng tư tưởng sau này phát triển thành quan điểm “maximalist”.
Các chỉ trích thường xoay quanh một số điểm chính: quyền kiểm soát quản trị, phân bổ token, mức độ “doanh nghiệp dẫn dắt” trong mô hình kinh tế, và việc hợp tác với ngân hàng, cơ quan quản lý có làm suy yếu câu chuyện chính trị của Bitcoin hay không.
Ngược lại, những người ủng hộ Ripple và Stellar cho rằng hệ thống thanh toán nhanh hơn, chi phí thấp hơn và tập trung vào thanh toán là các đặc tính thực tiễn chứ không phải sự phản bội về mặt tư tưởng. Họ cho rằng diễn ngôn Bitcoin thời kỳ đầu thường đánh đồng “thiết kế khác biệt” với “mối đe dọa mang tính tồn vong”.
Dù email năm 2014 phần lớn mang tính “tư liệu lịch sử”, nó lại phản chiếu một xung đột chính sách và chính trị gần đây, khi cuộc tranh luận Bitcoin–Ripple dịch chuyển từ diễn đàn sang vận động hành lang.
Đầu năm 2025, Jack Mallers – đồng sáng lập và CEO của Twenty One Capital – cho rằng Ripple đang vận động để ngăn chặn ý tưởng Mỹ xây dựng quỹ dự trữ chiến lược chỉ gồm Bitcoin, đồng thời thúc đẩy XRP, token mà ông mô tả là tập trung và chịu kiểm soát doanh nghiệp.
Theo ông, tính tập trung của XRP mâu thuẫn với mục tiêu của một quỹ dự trữ BTC mang tính “ủng hộ ngành, việc làm và công nghệ”.
Tranh luận này trở nên cụ thể hơn khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố một quỹ dự trữ crypto chiến lược của Mỹ có thể bao gồm cả XRP cùng với Bitcoin và các token lớn khác.
Thông báo này làm rõ thêm ranh giới quen thuộc: phe Bitcoin maximalist ủng hộ mô hình dự trữ đơn tài sản, trong khi cách tiếp cận đa tài sản có lợi cho các mạng lưới token lớn có liên hệ với Mỹ.
Những khác biệt đó lý giải vì sao cộng đồng Bitcoin và Ripple liên tục ở thế đối đầu trong nhiều năm, dù cả hai đều nằm trong nhóm tài sản số phổ biến nhất toàn cầu.
Tuy nhiên, CEO Ripple Brad Garlinghouse dường như đang cố gắng đưa cộng đồng XRP rời xa các “cuộc chiến”, khi liên tục kêu gọi hợp tác và đoàn kết giữa các bên trong ngành để hỗ trợ lĩnh vực mới nổi này phát triển.
Thạch Sanh
