原文标题：Naval Ravikant: Apple is dead, SaaS is next, you have 18 months
Original Title: Naval Ravikant: Apple ตายแล้ว, SaaS ต่อไป, คุณมีเวลา 18 เดือน
原文作者：Mustufa Khan
ผู้เขียนต้นฉบับ: Mustufa Khan
编译：Peggy，BlockBeats
แปลโดย: Peggy, BlockBeats

编者按：本文以纳瓦尔·拉维坎特在播客中关于「纯软件不值得投」的判断为切口，讨论 AI 时代科技公司的重新定价。文章的核心并不只是唱衰苹果或 SaaS，而是指出一个更深层的变化：未来真正稀缺的，不再是软件本身，而是分发渠道、网络效应、专有数据、硬件整合、品牌社群和垂直行业壁垒。换言之，AI 正在让「写出软件」变得便宜，也在迫使创业者重新回答一个更本质的问题：你的公司到底有什么是 AI 复制不了的？
บรรณาธิการ: บทความนี้เริ่มจากการที่ Naval Ravikant ในพอดแคสต์กล่าวว่า “ซอฟต์แวร์บริสุทธิ์ไม่คุ้มค่าการลงทุน” เพื่อพูดคุยเรื่องการปรับราคาของบริษัทเทคโนโลยีในยุค AI เนื้อหาไม่ได้เน้นไปที่การวิจารณ์ Apple หรือ SaaS เท่านั้น แต่ชี้ให้เห็นการเปลี่ยนแปลงเชิงลึกในอนาคต: สิ่งที่แท้จริงที่ขาดแคลนในอนาคตไม่ใช่ซอฟต์แวร์เอง แต่เป็นช่องทางการกระจาย, ผลกระทบของเครือข่าย, ข้อมูลเฉพาะ, การบูรณาการฮาร์ดแวร์, ชุมชนแบรนด์ และอุปสรรคในอุตสาหกรรมแนวตั้ง กล่าวอีกนัยหนึ่ง AI กำลังทำให้ “การเขียนซอฟต์แวร์” ถูกลง และบังคับให้ผู้ประกอบการตอบคำถามที่เป็นแก่นสารมากขึ้น: อะไรในบริษัทของคุณที่ AI ไม่สามารถทำซ้ำได้?

这场变化对大公司和创业公司都意味着重估。苹果的风险在于，若交互层被 AI 智能体接管，其长期依赖的软件体验溢价可能被削弱；SaaS 公司的风险则在于，功能本身越来越难成为护城河。
การเปลี่ยนแปลงนี้หมายความว่าบริษัทใหญ่และสตาร์ทอัปต้องประเมินใหม่ ความเสี่ยงของ Apple คือ หากชั้นการโต้ตอบถูกครอบครองโดย AI ความได้เปรียบด้านประสบการณ์ซอฟต์แวร์ในระยะยาวอาจถูกลดทอน ขณะที่ความเสี่ยงของบริษัท SaaS คือ ฟังก์ชันเองกลายเป็นเรื่องยากที่จะสร้างแนวป้องกัน

但与此同时，软件生产能力的平民化，也可能带来新一轮个人创作者和小团队公司的爆发。对同质化软件来说，这是一个危险时代；对拥有分发、品味、数据和行业纵深的创始人来说，这也可能是前所未有的机会窗口。
แต่ในเวลาเดียวกัน การทำให้ความสามารถในการผลิตซอฟต์แวร์เป็นเรื่องของประชาชนทั่วไป ก็อาจนำมาซึ่งการระเบิดของผู้สร้างเนื้อหาและทีมเล็กๆ ในรอบใหม่ สำหรับซอฟต์แวร์ที่มีความเหมือนกัน นี่คือยุคอันตราย สำหรับผู้ก่อตั้งที่มีช่องทางการกระจาย, รสนิยม, ข้อมูล และความลึกในอุตสาหกรรม นี่อาจเป็นโอกาสที่ไม่เคยมีมาก่อน

以下为原文：
ต่อไปคือเนื้อหาต้นฉบับ:

苹果已经死了，只是市场还没来得及给它办完手续。
Apple ตายแล้ว เพียงแต่ตลาดยังไม่ทันจัดการเรื่องเอกสารให้เสร็จ

这不是一句哗众取宠的判断，而是对过去半年产业变化的结构性概括。纳瓦尔·拉维坎特上周在播客中的表态，几乎印证了这一点。这位科技圈最有耐心的投资人之一、过去二十年最敏锐的资本配置者之一，对整个软件行业给出了一个极其明确的结论：纯软件，已经不值得投。
นี่ไม่ใช่คำพูดเพื่อดึงดูดความสนใจ แต่เป็นภาพรวมเชิงโครงสร้างของการเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมในครึ่งปีที่ผ่านมา คำแถลงของ Naval Ravikant เมื่อสัปดาห์ที่แล้วในพอดแคสต์เกือบจะยืนยันสิ่งนี้ นักลงทุนที่มีความอดทนที่สุดในวงการเทคโนโลยี และหนึ่งในผู้จัดสรรทุนที่เฉียบคมที่สุดใน 20 ปีที่ผ่านมา ได้ให้ข้อสรุปที่ชัดเจนมากเกี่ยวกับอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์: ซอฟต์แวร์บริสุทธิ์ไม่คุ้มค่าการลงทุนอีกต่อไป

对创始人而言，真正的问题不是你是否认同这个判断，而是你是否还有 18 个月时间，在市场彻底反应过来之前完成转型。
สำหรับผู้ก่อตั้ง ปัญหาที่แท้จริงไม่ใช่คุณเห็นด้วยกับคำตัดสินนี้หรือไม่ แต่คือคุณยังมีเวลา 18 เดือนในการเปลี่ยนแปลงก่อนที่ตลาดจะตอบสนองอย่างเต็มที่

背景介绍：纳瓦尔创办了 AngelList，也是 Twitter、Uber、Notion 以及约 200 家塑造过去十年科技格局公司的早期投资人。他很少轻易下判断，但一旦开口，往往会被反复引用很多年。也正因为如此，当他说出「纯软件不值得投」时，这不是随口评论，而是一个资本配置者对行业周期的重新定价。
พื้นหลัง: Naval เป็นผู้ก่อตั้ง AngelList และเป็นนักลงทุนรายแรกในบริษัทเทคโนโลยีสำคัญเช่น Twitter, Uber, Notion รวมถึงอีกประมาณ 200 บริษัทที่สร้างแนวโน้มเทคโนโลยาช่วงสิบปีที่ผ่านมา เขาไม่ค่อยตัดสินใจง่ายๆ แต่เมื่อเขาพูดออกมา มักจะถูกอ้างอิงซ้ำแล้วซ้ำเล่าเป็นเวลาหลายปี และด้วยเหตุนี้ เมื่อเขาพูดว่า “ซอฟต์แวร์บริสุทธิ์ไม่คุ้มค่าการลงทุน” นี่ไม่ใช่คำวิจารณ์แบบลวกๆ แต่เป็นการปรับราคาวงจรอุตสาหกรรมใหม่ของนักจัดสรรทุน

以下是他的判断，以及这对所有创业者意味着什么。
ต่อไปคือคำตัดสินของเขา และความหมายสำหรับผู้ประกอบการทุกคน

没有人能阻止苹果走向结构性死亡
ไม่มีใครสามารถหยุด Apple จากการเข้าสู่การล่มสลายเชิงโครงสร้างได้

苹果不会破产，明年也不会从你的口袋里消失。纳瓦尔所说的崩塌，并不是运营层面的，而是经济层面的。
Apple จะไม่ล้มละลาย และปีหน้าก็จะไม่หายไปจากกระเป๋าของคุณ การล่มสลายที่ Naval กล่าวถึงไม่ใช่ในระดับการดำเนินงาน แต่เป็นในระดับเศรษฐกิจ

苹果 3 万亿美元市值的底层支点，本质上只有一个：用卓越的软件体验，支撑高端硬件溢价。一旦这种体验优势不再成立，苹果就会变成一台做工更精良的三星。而这件事，正在发生。
แกนหลักของมูลค่าตลาด 3 ล้านล้านดอลลาร์ของ Apple คือการใช้ประสบการณ์ซอฟต์แวร์ที่ยอดเยี่ยมเพื่อสนับสนุนราคาสูงของฮาร์ดแวร์ระดับพรีเมียม เมื่อความได้เปรียบด้านประสบการณ์นี้หมดไป Apple ก็จะกลายเป็น Samsung ที่ผลิตงานคุณภาพสูงกว่า และสิ่งนี้กำลังเกิดขึ้น

交互层正在被商品化。未来 24 个月，大多数人打开应用的方式都会改变：他们不再主动进入一个个 App，而是直接与 AI 智能体对话，由智能体实时生成所需界面。苹果过去精心构建的应用商店、人机交互规范、设计美学和生态护城河，一旦界面本身可以由 AI 在任意设备上实时生成，就会迅速失去原有价值。
ชั้นการโต้ตอบกำลังถูกทำให้เป็นสินค้า ในอีก 24 เดือนข้างหน้า วิธีที่คนส่วนใหญ่เปิดแอปจะเปลี่ยนไป: พวกเขาจะไม่เข้าไปในแต่ละแอปด้วยตนเองอีกต่อไป แต่จะพูดคุยกับ AI เพื่อให้ AI สร้างอินเทอร์เฟซที่ต้องการแบบเรียลไทม์ สโตร์แอปที่ Apple สร้างขึ้นอย่างพิถีพิถัน มาตรฐานการโต้ตอบระหว่างมนุษย์และเครื่องมือ รวมถึงความงามในการออกแบบและแนวป้องกันในระบบนิเวศ เมื่ออินเทอร์เฟซสามารถสร้างได้แบบเรียลไทม์โดย AI บนอุปกรณ์ใดก็ได้ มูลค่าของมันก็จะลดลงอย่างรวดเร็ว

苹果对这场变革的回应是什么？向谷歌授权，引入 Gemini。
คำตอบของ Apple ต่อการเปลี่ยนแปลงนี้คืออะไร? การอนุญาตให้ Google เข้าถึงและนำเข้า Gemini

这意味着，那家一直将「掌控体验层」视为核心身份的公司，正在把体验层外包给自己最强劲的竞争对手。苹果自研 AI 的押注失利后，它正在用外部模型修补内部战略空缺。
นั่นหมายความว่า บริษัทที่เคยมองว่า “การควบคุมชั้นประสบการณ์” เป็นแกนหลักของตัวเอง กำลังเอาชั้นประสบการณ์ไปจ้างงานให้คู่แข่งที่แข็งแกร่งที่สุด หลังจากความล้มเหลวในการพัฒนา AI ภายในของ Apple ตอนนี้กำลังใช้โมเดลภายนอกเพื่อเติมเต็มช่องว่างกลยุทธ์ภายใน

这几乎是「后移动时代的微软」剧本在加速重演。
นี่เกือบจะเป็นการเล่าเรื่องราวของ “ไมโครซอฟท์ในยุคหลังโมบาย” ที่กำลังเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว

微软当年错失移动时代，根源不在于它没有资源，而在于它不愿意从头构建一个触控原生的操作系统。旧时代的统治地位，让它误以为旧范式仍会延续。等微软真正接受现实，苹果已经赢下了下一个十年。今天微软依然是一家 3 万亿美元公司，但 Windows 已经输掉了本可以赢下的消费者战争。
ในยุคก่อน Microsoft พลาดโอกาสในยุคมือถือ สาเหตุไม่ใช่เพราะขาดทรัพยากร แต่เพราะไม่เต็มใจที่จะสร้างระบบปฏิบัติการที่รองรับการสัมผัสตั้งแต่ต้น อำนาจในยุคเก่า ทำให้พวกเขาเข้าใจผิดว่าวิธีเดิมจะยังคงอยู่ต่อไป จนเมื่อ Microsoft ยอมรับความจริง Apple ก็ได้ครองช่วงสิบปีถัดไปแล้ว ปัจจุบัน Microsoft ยังคงเป็นบริษัทมูลค่า 3 ล้านล้านดอลลาร์ แต่ Windows แพ้ในสงครามผู้บริโภคที่ควรชนะไปแล้ว

苹果眼下正在 AI 浪潮中犯下同样的错误：它仍然相信，硬件优先的基因可以带它穿越智能体时代。
ตอนนี้ Apple กำลังทำผิดพลาดเดียวกันในกระแสคลื่น AI: เชื่อว่ายีนเด่นด้านฮาร์ดแวร์จะพาให้ผ่านพ้นยุคของ AI

但这条路注定艰难。一旦操作系统和交互界面被商品化，苹果的利润率就会被压缩到硬件商品的水平。而硬件溢价，恰恰是支撑苹果整个商业帝国的核心利润来源。届时，结构性的营收和估值重估将很难避免。
แต่เส้นทางนี้จะยากลำบาก เมื่อระบบปฏิบัติการและอินเทอร์เฟซถูกทำให้เป็นสินค้า กำไรของ Apple ก็จะถูกบีบให้เหลือเท่ากับสินค้าฮาร์ดแวร์ ซึ่งเป็นรายได้หลักที่สนับสนุนอาณาจักรธุรกิจของ Apple ในเวลานั้น รายได้และมูลค่าที่ประเมินใหม่เชิงโครงสร้างก็จะเป็นเรื่องหลีกเลี่ยงไม่ได้

你当然可以继续持有苹果股票，但不要再把它当作一只成长股。这家历史上最有价值的硬件公司，即将被迫回答一个残酷问题：如果没有软件护城河，它的硬件究竟还能值多少钱？
แน่นอนว่าคุณยังสามารถถือหุ้น Apple ต่อไปได้ แต่ไม่ควรคิดว่ามันเป็นหุ้นเติบโต บริษัทฮาร์ดแวร์ที่มีมูลค่าสูงที่สุดในประวัติศาสตร์กำลังจะต้องตอบคำถามอันโหดร้ายว่า: หากไม่มีแนวป้องกันด้วยซอฟต์แวร์ ฮาร์ดแวร์ของมันจะมีมูลค่าเท่าไหร่กันแน่?

如果你的护城河是软件，你只有 18 个月
ถ้าสนามรบของคุณคือซอฟต์แวร์ คุณมีเวลา 18 เดือนเท่านั้น

对创始人来说，更难接受的部分在这里。
สำหรับผู้ก่อตั้ง ส่วนที่ยากที่สุดอยู่ที่นี่

纳瓦尔说「纯软件不值得投」，这句话本身没错。但他没有展开的是：那些在上一轮周期中以 A 轮、B 轮估值融到钱的 SaaS 公司，接下来会面对什么。
Naval กล่าวว่า “ซอฟต์แวร์บริสุทธิ์ไม่คุ้มค่าการลงทุน” ซึ่งเป็นคำพูดที่ถูกต้องในตัวเอง แต่สิ่งที่เขาไม่ได้อธิบายคือ บริษัท SaaS ที่ระดมทุนในรอบ A, B ด้วยมูลค่าประเมินสูงในรอบก่อนหน้า จะต้องเผชิญกับอะไรต่อไป

答案是：其中大多数已经死了，只是还没有意识到。
คำตอบคือ: ส่วนใหญ่ได้ตายไปแล้ว เพียงแต่ยังไม่รู้ตัว

逻辑并不复杂。你的 SaaS 公司之所以能存在，是因为过去做出这个产品很难。你之所以能融到钱，是因为技术执行需要一支完整团队。你的护城河——不管你是否愿意承认——本质上来自复制你所构建之物的难度。
เหตุผลไม่ซับซ้อน บริษัท SaaS ของคุณอยู่รอดได้เพราะในอดีต การสร้างผลิตภัณฑ์นี้เป็นเรื่องยาก ความสามารถในการระดมทุนก็เพราะการดำเนินการทางเทคนิคต้องการทีมงานที่สมบูรณ์ แนวป้องกันของคุณ — ไม่ว่าคุณจะยอมรับหรือไม่ — พื้นฐานมาจากความยากในการทำซ้ำสิ่งที่คุณสร้างขึ้น

而这个难度，正在坍塌。
แต่ความยากนี้กำลังพังทลาย

一个两人团队今天用 Claude Code，已经可以在 90 天内复刻大多数 B2B SaaS 产品 80% 的核心功能。不是玩具版本，而是具备合理架构、基本安全保障和扩展空间的可用产品。剩下的 20%——特定集成、企业销售体系、合规流程——当然仍然存在。但那不是护城河，更像是摩擦成本。而下一代智能体每季度迭代一次，这些摩擦成本还会继续被压缩。
ทีมงานสองคนสามารถใช้ Claude Code ในวันนี้ เพื่อจำลองฟังก์ชันหลัก 80% ของผลิตภัณฑ์ SaaS B2B ส่วนใหญ่ภายใน 90 วัน ไม่ใช่เวอร์ชันของเล่น แต่เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีสถาปัตยกรรมที่สมเหตุสมผล มีความปลอดภัยพื้นฐาน และสามารถขยายได้ ส่วน 20% ที่เหลือ — การบูรณาการเฉพาะทาง ระบบขายสำหรับองค์กร กระบวนการปฏิบัติตามกฎระเบียบ — ยังมีอยู่ แต่ไม่ใช่แนวป้องกัน แต่เป็นค่าใช้จ่ายในการเสียดทาน และโมเดล AI รุ่นใหม่ที่อัปเดตทุกไตรมาส จะทำให้ค่าใช้จ่ายเหล่านี้ลดลงต่อเนื่อง

类似的变化已经开始出现。Adobe 在 2022 年以 200 亿美元收购 Figma，是因为 Figma 当时被认为是一种结构上难以复制的产品。但现在，具备 Figma 核心功能 70% 的设计工具，已经在几个月内被独立开发者陆续做出来。
การเปลี่ยนแปลงในลักษณะเดียวกันนี้เริ่มปรากฏขึ้นแล้ว Adobe ซื้อ Figma ในปี 2022 ด้วยมูลค่า 20 พันล้านดอลลาร์ เพราะในตอนนั้น Figma ถูกมองว่าเป็นผลิตภัณฑ์ที่ยากต่อการทำซ้ำในเชิงโครงสร้าง แต่ตอนนี้ เครื่องมือออกแบบที่มีฟังก์ชันหลัก 70% ของ Figma ก็ถูกพัฒนาขึ้นโดยนักพัฒนาอิสระทีละรายในไม่กี่เดือน

Salesforce 是史上最有价值的 SaaS 公司之一。但 18 个月前还不存在的 AI 原生 CRM，已经开始在中端市场蚕食它的份额。Workday、ServiceNow、Atlassian、Asana——每一家都正在变成 AI 原生替代品的潜在目标，而那些替代品团队的规模，甚至还不如它们自己的 HR 部门。
Salesforce เป็นหนึ่งในบริษัท SaaS ที่มีมูลค่าสูงสุดในประวัติศาสตร์ แต่ CRM ที่เป็น AI native ซึ่งไม่มีอยู่เมื่อ 18 เดือนก่อน ก็เริ่มแย่งชิงส่วนแบ่งในตลาดระดับกลางแล้ว บริษัทอย่าง Workday, ServiceNow, Atlassian, Asana — ทุกแห่งกำลังกลายเป็นเป้าหมายของผลิตภัณฑ์ทดแทน AI native และทีมของผลิตภัณฑ์เหล่านี้ยังมีขนาดเล็กกว่าหน่วย HR ของพวกเขาเองเสียอีก

这场转型中能活下来的，不会是软件写得最好的公司。因为软件本身的价值正在趋近于零。
ในกระบวนการเปลี่ยนแปลงนี้ บริษัทที่อยู่รอดไม่ได้จะเป็นบริษัทที่เขียนซอฟต์แวร์ได้ดีที่สุด เพราะคุณค่าของซอฟต์แวร์เองกำลังเข้าใกล้ศูนย์

真正能活下来的，是那些构建了 AI 无法直接复制之物的公司：渠道分发、网络效应、数据飞轮、硬件整合、品牌、社群、监管壁垒。这些才是新时代仅剩的持久防线。
แต่บริษัทที่แท้จริงจะอยู่รอดได้คือบริษัทที่สร้างสิ่งที่ AI ไม่สามารถทำซ้ำได้โดยตรง: ช่องทางการกระจาย, ผลกระทบของเครือข่าย, วงจรข้อมูล, การบูรณาการฮาร์ดแวร์, แบรนด์, ชุมชน, อุปสรรคด้านกฎระเบียบ สิ่งเหล่านี้คือแนวป้องกันที่ยั่งยืนในยุคใหม่

如果你对「我们的护城河是什么」这个问题的诚实回答是「我们的产品更好」，那么你大概只有 18 个月时间，去找到一条真正的护城河。否则，你很可能会在下一轮融资中眼睁睁看着估值蒸发 70% 到 90%。
ถ้าคำตอบที่ซื่อสัตย์ของคุณต่อคำถามว่า “แนวป้องกันของเราคืออะไร” คือ “ผลิตภัณฑ์ของเราดีกว่า” คุณอาจมีเวลาเพียง 18 เดือนเท่านั้นในการค้นหาแนวป้องกันที่แท้จริง มิฉะนั้น คุณอาจจะเห็นมูลค่าบริษัทลดลง 70% ถึง 90% ในรอบการระดมทุนรอบถัดไป

能熬过这场转型的创始人，是那些今天就认真对待这类信号的人。选择把它当成噪音的人，大概率会在 2027 年写下一封裁员信，然后困惑地追问：为什么一切来得这么快？
ผู้ก่อตั้งที่รอดในกระบวนการเปลี่ยนแปลงนี้คือคนที่จริงจังกับสัญญาณเหล่านี้ตั้งแต่วันนี้ คนที่มองมันเป็นเสียงรบกวนมีแนวโน้มจะเขียนจดหมายปลดพนักงานในปี 2027 แล้วก็สงสัยว่า ทำไมทุกอย่างถึงมาเร็วขนาดนี้

问题是，你是哪一种？
คำถามคือ คุณเป็นแบบไหน?

赢得下一个十年的公司，不靠软件本身
บริษัทที่จะครองยุคถัดไปสิบปี ไม่ได้ขึ้นอยู่กับซอฟต์แวร์เพียงอย่างเดียว

如果纯软件已经不再值得投资，那么什么才值得投？
ถ้าซอฟต์แวร์บริสุทธิ์ไม่คุ้มค่าการลงทุนอีกต่อไป แล้วอะไรล่ะที่ควรลงทุน?

纳瓦尔在播客中给出了方向：硬件、AI 模型，以及具备网络效应的业务。进一步展开看，创始人当下真正需要思考的，是下面几类护城河。
Naval ให้แนวทางในพอดแคสต์: ฮาร์ดแวร์, โมเดล AI, และธุรกิจที่มีผลกระทบของเครือข่าย ยิ่งไปกว่านั้น ผู้ก่อต้องคิดจริงจังเกี่ยวกับกลุ่มแนวป้องกันต่อไปนี้

第一，渠道分发。
อันดับแรก ช่องทางการกระจาย

今天真正占优的公司，未必是产品最好的公司，而是与客户关系最直接的公司。产品只是服务客户的载体，受众才是护城河。你的邮件列表、社群、声誉、分发网络，都是资产。
บริษัทที่ได้เปรียบในวันนี้อาจไม่ใช่บริษัทที่มีผลิตภัณฑ์ดีที่สุด แต่เป็นบริษัทที่มีความสัมพันธ์กับลูกค้าโดยตรงที่สุด ผลิตภัณฑ์เป็นเพียงพาหนะในการให้บริการลูกค้า เท่านั้น กลุ่มเป้าหมาย, ชุมชน, ชื่อเสียง, เครือข่ายการกระจาย เป็นทรัพย์สิน

如果你仍然认为「营销」是产品做好之后才启动的阶段，那你已经落后了。未来，营销本身就是产品的一部分，产品只是流量和关系的下游承接。
ถ้าคุณยังเชื่อว่าการตลาดเป็นขั้นตอนหลังจากผลิตภัณฑ์เสร็จแล้ว คุณก็ล้าหลังแล้ว ในอนาคต การตลาดจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของผลิตภัณฑ์เอง และผลิตภัณฑ์ก็เป็นเพียงตัวรับช่วงต่อของปริมาณการเข้าถึงและความสัมพันธ์

第二，网络效应。
อันดับสอง ผลกระทบของเครือข่าย

能够抵御 AI 商品化的业务，是那些价值来自用户本身，而不是功能本身的业务。Discord、Roblox、LinkedIn、Reddit 无法被轻易复制，不是因为它们的软件工程有多复杂，而是因为用户被其他用户锁在其中。
ธุรกิจที่สามารถต้านทานการทำให้เป็นสินค้าโดย AI คือธุรกิจที่คุณค่ามาจากผู้ใช้เอง ไม่ใช่จากฟังก์ชันของตัวมันเอง Discord, Roblox, LinkedIn, Reddit ไม่สามารถถูกทำซ้ำได้ง่ายๆ ไม่ใช่เพราะซอฟต์แวร์ซับซ้อน แต่เป็นเพราะผู้ใช้ถูกล็อคไว้ในกลุ่มผู้ใช้อื่น

你的产品是否会随着用户增加而变得更有价值？如果答案是肯定的，你还有持续性。如果 100 个用户和 10 万个用户带来的产品价值没有本质差别，那你就危险了。AI 可以复制功能，但复制不了一个真实运转的社群。
ผลิตภัณฑ์ของคุณจะมีค่ามากขึ้นตามจำนวนผู้ใช้หรือไม่? ถ้าคำตอบคือใช่ คุณยังมีความต่อเนื่อง ถ้าความค่าของผลิตภัณฑ์จาก 100 คนและ 100,000 คนไม่มีความแตกต่างกันอย่างแท้จริง นั่นคืออันตราย AI สามารถทำซ้ำฟังก์ชันได้ แต่ไม่สามารถทำซ้ำชุมชนที่ดำเนินไปอย่างแท้จริงได้

第三，数据飞轮。
อันดับสาม วงจรข้อมูล

能够通过用户交互积累专有数据，并用这些数据训练出更好模型、形成反馈闭环的公司，才具备长期价值。特斯拉的自动驾驶数据，彭博终端的数据，本质上都在复利增值。
บริษัทที่สามารถสะสมข้อมูลเฉพาะจากการโต้ตอบของผู้ใช้ และใช้ข้อมูลเหล่านั้นในการฝึกโมเดลที่ดีกว่า สร้างวงจรป้อนกลับแบบปิด เป็นบริษัทที่มีคุณค่าในระยะยาว ข้อมูลการขับขี่อัตโนมัติของ Tesla ข้อมูลจาก Bloomberg Terminal ล้วนแต่เพิ่มมูลค่าแบบดอกเบี้ยทบต้น

但如果你的产品只是套在公共 API 上的一层 UI，那么你手里没有真正资产。每一次用户交互，如果不能沉淀出竞争对手无法获得的数据，你的产品就很难形成长期壁垒。
แต่ถ้าผลิตภัณฑ์ของคุณเป็นเพียงชั้น UI ที่ครอบอยู่บน API สาธารณะ คุณก็ไม่มีทรัพย์สินที่แท้จริง ทุกครั้งที่มีการโต้ตอบของผู้ใช้ หากไม่สามารถสะสมข้อมูลที่คู่แข่งไม่สามารถเข้าถึงได้ ผลิตภัณฑ์ของคุณก็จะยากที่จะสร้างแนวป้องกันในระยะยาว

第四，硬件整合。
อันดับสี่ การบูรณาการฮาร์ดแวร์

掌握物理层的公司，防御周期最长。特斯拉、Anduril、SpaceX、苹果的芯片业务、波士顿动力，都是典型例子。硬件很难，供应链很难，制造很难，物理世界的复杂性很难被 AI 直接抹平。
บริษัทที่ครอบครองชั้นทางกายภาพ เช่น Tesla, Anduril, SpaceX, ธุรกิจชิปของ Apple, Boston Dynamics เป็นตัวอย่างที่ชัดเจน กระบวนการผลิตฮาร์ดแวร์ยาก ระบบซัพพลายเชนยาก การผลิตยาก ความซับซ้อนของโลกทางกายภาพเป็นแนวป้องกันที่ AI ทำลายไม่ได้ง่าย

AI 不会自动制造芯片、电池、火箭或机器人。物理世界，仍然是整个经济体中最难被快速复制的护城河之一。
AI จะไม่สามารถผลิตชิป, แบตเตอรี่, จรวด หรือหุ่นยนต์ได้โดยอัตโนมัติ โลกทางกายภาพยังคงเป็นหนึ่งในแนวป้องกันที่ยากที่สุดในเศรษฐกิจทั้งหมด

第五，垂直纵深。
อันดับห้า ความลึกในแนวตั้ง

横向 SaaS 巨头的风险敞口最大，真正深扎行业的垂直平台反而更安全。通用项目管理工具已经非常危险，但如果你深扎建筑行业，掌握审批流程、检查网络、监管数据和行业关系，那就不是同一个故事。
ความเสี่ยงของบริษัท SaaS ขนาดใหญ่ในแนวนอนสูงที่สุด แต่แพลตฟอร์มแนวตั้งที่ลึกในอุตสาหกรรมจะปลอดภัยกว่า เครื่องมือบริหารโครงการทั่วไปมีความเสี่ยงสูง แต่ถ้าคุณเจาะลึกในอุตสาหกรรมก่อสร้าง ควบคุมกระบวนการอนุมัติ ตรวจสอบเครือข่าย ข้อมูลด้านกฎระเบียบ และความสัมพันธ์ในอุตสาหกรรม นั่นคือเรื่องราวคนละเรื่องกัน

未来，与其在十个行业里做浅层工具，不如在一个行业里做到足够深。
ในอนาคต แทนที่จะสร้างเครื่องมือระดับตื้นในสิบอุตสาหกรรม ควรเจาะลึกในอุตสาหกรรมเดียวให้ลึกพอ

如果你现在正在重构战略，核心问题只有一个：未来 12 个月内，你能在业务中构建哪一种真正的护城河？不是未来某一天，而是现在。
ถ้าคุณกำลังปรับกลยุทธ์ในตอนนี้ คำถามสำคัญคือ: ใน 12 เดือนข้างหน้า คุณจะสร้างแนวป้องกันที่แท้จริงในธุรกิจอะไร? ไม่ใช่วันหนึ่งในอนาคต แต่คือในตอนนี้

率先完成转型的创始人，会在其他人倒下后，接收幸存者市场。
ผู้ก่อตั้งที่เปลี่ยนแปลงตัวเองก่อน จะได้ครองตลาดของผู้รอดชีวิตหลังจากคนอื่นล้ม

崩塌的另一面，是史上最大的创业机会
ด้านหนึ่งของการล่มสลาย คือโอกาสทางธุรกิจที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์

这也是很多创始人在听到「软件已死」时最容易忽略的部分。他们只看见了正在被摧毁的东西，却没有看见正在被打开的机会。
นี่คือส่วนที่หลายคนมักมองข้ามเมื่อได้ยินคำว่า “ซอฟต์แวร์ตายแล้ว” พวกเขามองเห็นแต่สิ่งที่กำลังถูกทำลาย แต่ไม่เห็นโอกาสที่กำลังเปิดออก

纳瓦尔在播客中最乐观的判断是：软件正在迎来个人创作者的文艺复兴。这不是软件的死亡，而是软件生产能力的平民化。
ความเห็นที่ดีที่สุดของ Naval ในพอดแคสต์คือ ซอฟต์แวร์กำลังเข้าสู่ยุคฟื้นฟูของผู้สร้างเนื้อหาอิสระ นี่ไม่ใช่การตายของซอฟต์แวร์ แต่เป็นการทำให้ความสามารถในการผลิตซอฟต์แวร์เป็นเรื่องของประชาชนทั่วไป

类似的历史并非没有先例。Notch 一个人开发了 Minecraft；Markus Frind 独自把 Plenty of Fish 做到年利润 1000 万美元；Instagram 被 Facebook 以 10 亿美元收购时，全公司只有 13 人；WhatsApp 以 190 亿美元退出时，也只有 55 名员工。
ประวัติศาสตร์ในลักษณะเดียวกันนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ Notch พัฒนา Minecraft ด้วยตัวคนเดียว Markus Frind ทำ Plenty of Fish ให้มีกำไรปีละ 10 ล้านดอลลาร์คนเดียว Instagram ถูก Facebook ซื้อในราคา 1 พันล้านดอลลาร์ โดยมีพนักงานเพียง 13 คน และ WhatsApp ขายให้ Facebook ในราคา 19 พันล้านดอลลาร์ โดยมีพนักงานเพียง 55 คน

这些公司共同证明了一件事：一个不被组织协调成本稀释的创始人愿景，可以直接抵达产品落地。
บริษัทเหล่านี้พิสูจน์ให้เห็นร่วมกันว่า วิสัยทัศน์ของผู้ก่อตั้งที่ไม่ถูกต้นทุนการประสานงานขององค์กรลดทอน สามารถนำไปสู่การสร้างผลิตภัณฑ์ได้โดยตรง

但在过去，它们更多是异类。独立创始人可以做出有趣的东西，却很难跨过规模化的硬墙。一旦公司扩张，团队膨胀，妥协开始出现，愿景开始被稀释。那个让产品独特的东西，常常在委员会式的打磨中慢慢消失。
แต่ในอดีต พวกเขามักเป็นกลุ่มที่แตกต่าง ผู้ก่อตั้งอิสระสามารถสร้างสิ่งที่น่าสนใจได้ แต่ยากที่จะข้ามกำแพงขนาดใหญ่ของการขยายตัว เมื่อบริษัทเติบโต ทีมงานขยายตัว การประนีประนอมก็เริ่มเกิด วิสัยทัศน์ก็เริ่มถูกลดทอน สิ่งที่ทำให้ผลิตภัณฑ์โดดเด่น มักค่อยๆ หายไปในกระบวนการปรับแต่งแบบคณะกรรมการ

现在真正变化的是天花板。
ตอนนี้ สิ่งที่เปลี่ยนแปลงจริงคือเพดาน

纳瓦尔所描述的未来，是一个人的公司，可以以 50 人团队的速度运转。用户在应用内反馈 Bug，智能体每 24 小时自动审查一次，写出修复方案，提交 Pull Request，运行测试；创始人只需要审核、批准、上线。客户支持由智能体处理，同时它还能反向写代码修复底层问题。用户对功能请求投票，智能体负责构建，创始人负责把关质量。
อนาคตที่ Naval อธิบายคือ บริษัทของคนเดียว ที่สามารถดำเนินงานด้วยทีม 50 คนได้อย่างรวดเร็ว ผู้ใช้รายงานบัคในแอป AI จะตรวจสอบอัตโนมัติทุก 24 ชั่วโมง เขียนแผนการแก้ไข ส่ง Pull Request รันเทสต์ ผู้ก่อต้องแค่ตรวจสอบ อนุมัติ และปล่อยออกมา การสนับสนุนลูกค้าจะถูกจัดการโดย AI และมันยังสามารถเขียนโค้ดย้อนกลับเพื่อแก้ปัญหาเบื้องล่างได้ด้วย ผู้ใช้โหวตคำขอฟีเจอร์ AI รับผิดชอบในการสร้าง ส่วนผู้ก่อต้องรับผิดชอบคุณภาพ

没有协调成本，没有内部政治，没有被稀释的愿景，没有工程师在关键细节上互相推诿，没有设计师为图标位置争论不休，也没有产品经理把一个大胆版本改成安全版本。
ไม่มีต้นทุนในการประสานงาน ไม่มีการเมืองภายใน ไม่มีวิสัยทัศน์ที่ถูกลดทอน ไม่มีวิศวกรผลัดกันโต้แย้งในรายละเอียดสำคัญ ไม่มีนักออกแบบโต้เถียงเรื่องตำแหน่งไอคอน และไม่มีผู้จัดการผลิตภัณฑ์เปลี่ยนเวอร์ชันกล้าหาญให้กลายเป็นเวอร์ชันปลอดภัย

创始人的愿景，可以从大脑直达上线，中间几乎不再被组织损耗。
วิสัยทัศน์ของผู้ก่อตั้งสามารถส่งตรงจากสมองสู่การปล่อยใช้งานได้โดยตรง โดยแทบไม่สูญเสียพลังงานในกระบวนการองค์กร

这不是理论，它已经在局部发生。Pieter Levels 以独立运营者身份，建立了多个七位数收入业务。越来越多独立开发者正在经营三年前必须依赖 A 轮融资才能支撑的公司。AI 原生独立运营者，正在创造出风险投资行业尚未充分定价的新结果。
นี่ไม่ใช่ทฤษฎี มันเกิดขึ้นแล้วในบางส่วน Pieter Levels ในฐานะผู้ดำเนินงานอิสระ สร้างธุรกิจที่มีรายได้หลักล้านดอลลาร์ขึ้นหลายแห่ง นักพัฒนาอิสระจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ กำลังบริหารบริษัทที่เมื่อสามปีก่อนต้องพึ่งพาการระดมทุนรอบ A เท่านั้น ผู้ดำเนินงานอิสระที่เป็น AI native กำลังสร้างผลลัพธ์ใหม่ที่อุตสาหกรรมการลงทุนยังไม่ได้ประเมินค่าอย่างเต็มที่

下一家独角兽，可能只有一名员工。下一家百亿美元公司，员工数可能不超过十人。
บริษัทยูนิคอร์นแห่งต่อไปอาจมีพนักงานเพียงคนเดียว บริษัทมูลค่า 100 พันล้านดอลลาร์แห่งต่อไปอาจมีพนักงานไม่เกินสิบคน

如果你是一位创作者、运营者、营销人或创始人，并且一直在等待入场许可，那么许可