## เศรษฐกิจพอเพียงคืออะไร ทำไมต้องศึกษา

**เศรษฐกิจพอเพียง (Sufficiency Economy)** ไม่ใช่แค่คำพูดสวยๆ แต่เป็นปรัชญาการดำเนินชีวิตที่ถูกออกแบบมาให้คนไทยสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างแท้จริง โดยไม่ต้องพึ่งพาภายนอกมากนัก ไม่ต้องวิ่งตามกระแสตลาดจนหลง ไม่ต้องเสี่ยงต่อวิกฤตเศรษฐกิจที่อาจมาก็ได้

แนวคิดนี้เกิดขึ้นครั้งแรกเมื่อปี 2517 เมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ทรงพระราชทานพระบรมราโชวาทให้กับนิสิตมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ยันสุดท้ายมีการนำมาใช้อย่างกว้างขวางในประเทศไทยตั้งแต่หลังวิกฤตการณ์ต้มยำกุ้งปี 2540 เป็นต้นมา

## โครงสร้างหลักของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

หากจะให้ง่ายต่อการทำความเข้าใจ เศรษฐกิจพอเพียงนั้นยึดพื้นฐานอยู่บนกรอบที่เรียกว่า **"3 ห่วง 2 เงื่อนไข"**

### 3 ห่วงที่ต้องยึดมั่น

**1. ความพอประมาณ** – ไม่โลภ ไม่ผ่อนปรน แต่ก็ไม่ตระหนี่จนเกินไป หารายได้ด้วยวิธีสุจริต ใช้จ่ายให้สมเหตุสมผลกับฐานะของตนเอง ไม่กู้ยืมเกินความจำเป็น

**2. ความมีเหตุผล** – ก่อนทำอะไร ต้องคิด วิเคราะห์ วางแผน รู้ความสามารถของตนเอง ไม่ตัดสินใจตามอารมณ์หรือแต่เพียงความปรารถนา แต่ต้องการให้เกิดผลลัพธ์ที่แน่นอน

**3. ระบบภูมิคุ้มกันที่ดี** – เตรียมตัวรับมือความเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้นได้ มีแผนสำรองไว้ หากสถานการณ์เปลี่ยนแปลง ต้องสามารถปรับตัวได้อย่างเร็ว

### 2 เงื่อนไขสำคัญที่ต้องมี

**ความรู้** – ศึกษาหาความรู้จากหลายแหล่ง เรียนรู้จากประสบการณ์ของตนและผู้เชี่ยวชาญ นำมาประยุกต์ใช้ในการแก้ปัญหาได้อย่างเหมาะสม

**คุณธรรม** – ซื่อสัตย์สุจริต ไม่โกงใคร ไม่เอาเปรียบใครแม้ต่อหนึ่งครั้ง ปฏิบัติต่อผู้อื่นด้วยความยุติธรรม

## เศรษฐกิจพอเพียงแบบใหม่ในยุคปัจจุบัน

### กรณีศึกษาภาคเกษตร

สำหรับเกษตรกรไทยสมัยใหม่ อาจไม่ต้องทำเหมือนสมัยก่อนที่ปลูกแต่ข้าวอย่างเดียว แทนที่จะเสี่ยงต่อภัยแล้ง โรคพืช หรือราคาตกต่ำ คิดดีๆ ว่าสามารถทำเกษตรแบบผสมผสาน ได้เลย ปลูกผักสวนครัว เลี้ยงปศุสัตว์ขนาดเล็ก ขุดสระเพื่อระบายน้ำและเลี้ยงปลา ด้วยวิธีนี้ถ้าพืชชนิดหนึ่งล้มเหลว ก็ยังมีรายได้จากสิ่งอื่นมาชดเชย

ส่วน **"ทฤษฎีใหม่"** ที่ลึกกว่านี้ก็ได้ถูกพัฒนาขึ้นมา โดยแบ่งที่ดินออกเป็นส่วนๆ ตามหลัก 30:30:30:10 เพื่อให้เกษตรกรสามารถจัดการได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น และต่อจากนั้นเมื่อมั่นใจแล้ว ก็สามารถขยายไปเป็นกลุ่มสหกรณ์ เพื่อร่วมมือกันผลิตและสร้างตลาด ลดการถูกกดราคาจากพ่อค้าคนกลาง

### กรณีศึกษาธุรกิจขนาดเล็กและกลาง

ผู้ประกอบการไทยจำนวนมากเลือกกำไรสูงระยะสั้นแต่ตกมากเมื่อเศรษฐกิจหดตัว อย่างไรก็ดี ผู้ที่ยึดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง จะเลือกกำไรปานกลางแต่ยั่งยืน เลือกใช้เทคโนโลยีที่คุ้มค่า ไม่ลงทุนเกินสมควร ไม่เบียดเบียนลูกจ้าง ไม่เอาเปรียบลูกค้า ผลก็คือได้ลูกค้าซ้ำและการรีแคมเมนด์จากปากต่อปาก

## วิธีปรับใช้เศรษฐกิจพอเพียงในชีวิตประจำวัน

ไม่ต้องรอให้เกิดวิกฤตใหญ่ก็เริ่มได้เลย:

- **สำหรับตัวเอง**: เรียนรู้สิ่งที่เป็นประโยชน์ มีอุปนิสัยขยันหมั่นเพียร ประกอบอาชีพที่มั่นคง ไม่ล่องลอยตัวไปไหน
- **เรื่องการเงิน**: หาข้อมูลก่อนลงทุน วางแผนอดออมระยะยาว ใช้จ่ายให้สติ ไม่ซื้อของที่ไม่จำเป็น
- **สำหรับครอบครัว**: สอนให้ลูกรู้ความพอเพียง ทำการบ้านพอเพียง ปลูกผักกินเอง แม้เพียงเล็กน้อยก็ได้
- **ลดความเสี่ยง**: มีการออมสำรองไว้สำหรับวัยเกษียณ มีประกันสุขภาพ อย่ารอจนวิกฤตจึงเริ่มคิด

## เศรษฐกิจพอเพียงใช้ได้ทุกอุตสาหกรรม

อาจมีคนคิดว่า "เศรษฐกิจพอเพียง" เป็นอย่างเศรษฐกิจตัวต่อ ใช้ได้แค่สำหรับเกษตรกรเท่านั้น แต่ความจริงแล้วปรัชญานี้ประยุกต์ใช้ได้กับทุกหน่วยธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นภาคการเงิน ภาคอุตสาหกรรม ภาคท่องเที่ยว ตลอดจนการค้าระหว่างประเทศ ตัวกุญแจก็คือ ยึดหลักสายกลาง คิดถึงผลกระทบ และยึดคุณธรรมเป็นมั่นที่มั่น

## สรุป: เศรษฐกิจพอเพียงกับอนาคต

มาเป็นเวลานับสามสิบปีกว่าแล้ว ที่ประเทศไทยมีปรัชญา **เศรษฐกิจพอเพียง** เป็นเข็มทิศ ไม่ว่าจะเป็นผู้บริหาร ผู้ประกอบการ เกษตรกร หรือแม้แต่ประชาชนทั่วไป การยึดมั่นในหลักการนี้ ช่วยให้คนไทยมีความมั่นคงและสามารถรับมือกับความเปลี่ยนแปลงได้ดีขึ้น

องค์การสหประชาชาติยังได้ยกย่องแนวคิดนี้ว่าสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals) ซึ่งเป็นเป้าหมายหลักที่สำคัญขององค์การสหประชาชาติ

จากนี้ไป แนนคิด "พอเพียง" ไม่ใช่เรื่องหวนคืนอดีต หรือเรื่องที่ล้าสมัย แต่เป็นปรัชญาที่สดใหม่และมีความเกี่ยวข้องกับยุคปัจจุบันมากกว่าที่คิด