Tiền điện tử ngã, Trump no nê!

Gia tộc Trump lại kiếm được một khoản lớn từ tiền điện tử.
Tài liệu tài chính mới nhất do chính phủ Mỹ công bố cho thấy, năm ngoái Trump thu về khoảng 527 triệu USD từ việc bán token của dự án tiền điện tử gia đình World Liberty Financial (WLFI), và vẫn nắm giữ quyền lợi token trị giá hàng trăm triệu USD. Đồng thời, Đệ nhất phu nhân Melania cũng thu được hơn 16 triệu USD từ NFT và giao dịch bản quyền phim tài liệu.
Một bên là gia tộc Trump liên tục thu về tiền thật từ mảng kinh doanh tiền điện tử; bên kia, token của World Liberty Financial đã giảm mạnh so với thời điểm ra mắt ban đầu, các token nóng do vợ chồng Trump tung ra cũng trải qua những đợt tăng giảm mạnh, nhiều nhà đầu tư vẫn chưa thoát hàng. Vì vậy, có người nói đùa: "Tiền điện tử ngã, Trump no nê."

Câu nói này tất nhiên có phần cường điệu.
Nhìn ra toàn thị trường, Bitcoin vẫn ở gần mức cao lịch sử, Bitcoin ETF giao ngay của Mỹ liên tục thu hút dòng vốn tổ chức, quy mô stablecoin không ngừng mở rộng, thái độ quản lý của chính phủ Mỹ đối với tài sản kỹ thuật số cũng thân thiện hơn nhiều so với vài năm trước. Thị trường tiền điện tử hôm nay khó có thể nói là đã bước vào giai đoạn suy thoái. Những người thực sự khó khăn là các nhà đầu tư chạy theo các token nóng, các dự án concept.
Nhưng câu nói đùa này lan truyền được, không phải vì nó tóm tắt chính xác tình hình thị trường, mà vì nó chỉ ra một hiện tượng ngày càng rõ ràng khác: vị trí kiếm tiền trong ngành tiền điện tử đang thay đổi.
Trong một thời gian dài trước đây, hiểu về tiền điện tử hầu như đồng nghĩa với "đầu cơ coin". Mua Bitcoin, mua Ethereum, tìm kiếm đồng coin tăng gấp mười, gấp trăm lần tiếp theo, là lý do vô số người bước vào thị trường này. Lợi nhuận hay không phần lớn phụ thuộc vào biến động giá, tâm lý thị trường quyết định sự thay đổi tài sản.

Ngày nay, logic này vẫn tồn tại, nhưng không còn là tất cả của toàn ngành. Ngày càng nhiều tiền bắt đầu chảy về phía những người tổ chức thị trường.
Sàn giao dịch thu phí, nhà phát hành stablecoin kiếm lợi từ tài sản dự trữ, bên dự án thu được vốn thông qua phát hành token, và những người có tầm ảnh hưởng lớn biến thương hiệu và lưu lượng thành giá trị thương mại.
Giá vẫn quan trọng, nhưng nó không còn là nguồn tài sản duy nhất.
Trump đã trúng đúng sự thay đổi này. Thông tin công bố cho thấy, nguồn thu chính từ mảng tiền điện tử của gia tộc Trump đến từ việc bán token và các quyền lợi liên quan, chứ không phải từ lợi nhuận đầu tư nhờ giá thị trường tăng sau đó.
Điều này có nghĩa là, sau khi token hoàn tất phát hành, dự án đã thu được một khoản tiền mặt đáng kể. Còn việc thị trường thứ cấp sau đó tăng hay giảm thế nào, phần lớn do giao dịch giữa các nhà đầu tư quyết định.
Điều này hơi giống một buổi hòa nhạc nổi tiếng. Có người mua vé trước, hy vọng sau này bán được giá cao; có người mua giá cao, cuối cùng thấy giá vé giảm, chỉ còn cách chuyển nhượng lỗ. Nhưng phần lớn doanh thu của ban tổ chức buổi hòa nhạc thực ra đã được thực hiện trước khi khán giả vào cửa.

Hôm nay, nhiều dự án tiền điện tử cũng theo logic tương tự.
Nhà đầu tư quan tâm đến giá, bên dự án quan tâm đến việc phát hành có suôn sẻ không, cộng đồng có sôi động không, có đủ người tham gia hay không. Rủi ro mà hai bên đối mặt không hoàn toàn giống nhau. Sự thay đổi này không phải do Trump tạo ra. Trong vài năm qua, ngành tiền điện tử đã âm thầm hoàn tất một cuộc chuyển đổi vai trò.
Nếu như thời kỳ đầu Bitcoin ra đời, nó giống một đổi mới công nghệ, thì nhiều dự án tiền điện tử hôm nay, giống một mảng kinh doanh lưu lượng hơn.
Một dự án có thể nhanh chóng thu hút sự chú ý, đôi khi ảnh hưởng đến giá nhanh hơn cả cập nhật code; một người nổi tiếng tuyên bố phát hành coin, thường dễ lên tin tức hơn một nâng cấp công nghệ.
Đây cũng là lý do tại sao trong những năm gần đây, từ ngôi sao, người nổi tiếng mạng xã hội, đến câu lạc bộ thể thao, rồi đến các nhân vật chính trị, ngày càng nhiều người bắt đầu tham gia thị trường tiền điện tử.
Điều họ mang đến trước tiên không phải là công nghệ, mà là sự chú ý. Trump chắc chắn sở hữu một trong những nguồn tài nguyên giá trị nhất.
Trong nhiều thập kỷ qua, ông luôn giỏi xây dựng thương hiệu cá nhân. Từ nhà phát triển bất động sản, ngôi sao truyền hình thực tế, đến Tổng thống Mỹ, rồi đến nhân vật chủ đề trên mạng xã hội, tầm ảnh hưởng mà Trump tích lũy được tự nó là một tài sản thương mại.
Đặt trong ngành truyền thống, tầm ảnh hưởng này có thể thể hiện qua rating chương trình truyền hình, doanh số sách hoặc cấp phép thương hiệu; đặt vào ngành tiền điện tử, nó có thể chuyển hóa thành quy mô cộng đồng, độ nóng của dự án và mức độ quan tâm của thị trường.
Trong những năm gần đây, gia tộc Trump lần lượt triển khai token, NFT, stablecoin và nhiều lĩnh vực khác, không hẳn là đặt cược vào một hướng công nghệ nào đó, mà đúng hơn là đang vận hành một thương hiệu kỹ thuật số ngày càng mở rộng.
Đây cũng là lý do quan trọng khiến bên ngoài liên tục chú ý đến mảng kinh doanh tiền điện tử của Trump. So với một công ty khởi nghiệp thông thường, Trump vừa là người tham gia dự án, vừa là Tổng thống Mỹ.
Sau khi chính quyền Trump lên nắm quyền, chính sách tài sản kỹ thuật số của Mỹ rõ ràng chuyển hướng thân thiện, luật pháp về stablecoin tiếp tục được thúc đẩy, thái độ của cơ quan quản lý đối với ngành tiền điện tử cũng có sự điều chỉnh. Nhiều người trong ngành cho rằng, điều này giúp Mỹ duy trì sức cạnh tranh trong lĩnh vực tài chính kỹ thuật số; nhưng đồng thời, các cuộc thảo luận về xung đột lợi ích bên ngoài cũng chưa bao giờ dừng lại.
Cho dù tranh cãi cuối cùng ra sao, báo cáo tài chính này ít nhất cho thấy gia tộc Trump không chỉ là người đứng ngoài quan sát trong môi trường hoạch định chính sách, mà còn là người tham gia quan trọng trong thị trường này.
Tuy nhiên, nếu chỉ tập trung vào Trump, có thể sẽ bỏ lỡ sự thay đổi lớn hơn: toàn bộ ngành tiền điện tử trong vài năm qua, những chủ thể thực sự kiếm tiền bền vững ngày càng ít phụ thuộc vào biến động giá coin hàng ngày.
Sàn giao dịch muốn giao dịch sôi động hơn, bên dự án muốn cộng đồng không ngừng mở rộng, nhà phát hành stablecoin muốn nhiều vốn chảy vào tài khoản hơn. Trọng tâm mà mọi người quan tâm hoàn toàn không giống nhau.

Đối với nhà đầu tư thông thường, giá vẫn quyết định lợi nhuận; đối với ngày càng nhiều nền tảng và dự án, doanh thu được quyết định bởi khả năng liên tục thu hút người dùng, tập trung vốn và tạo ra chủ đề.
Sự thay đổi này thực ra không chỉ xảy ra trong ngành tiền điện tử. Nền tảng internet kiếm tiền nhờ lưu lượng, nền tảng video ngắn kiếm tiền nhờ người sáng tạo, nền tảng thương mại điện tử kiếm tiền nhờ người bán hàng. Người trên nền tảng có lời có lỗ, nhưng bản thân nền tảng lại có thể liên tục thu được doanh thu.
Ngành tiền điện tử đang ngày càng tiến gần đến mô hình này. Nhìn từ góc độ này, Trump giống như đã nắm bắt được sự thay đổi đã xảy ra trong ngành, chứ không phải tạo ra một cách kiếm tiền hoàn toàn mới.
Điều đặc biệt của ông không chỉ là kiếm được bao nhiêu tiền. Mà ở chỗ ông đặt thương hiệu chính trị dễ nhận biết nhất toàn cầu vào một thị trường ngày càng phụ thuộc vào thương hiệu, lưu lượng và sự chú ý.
Đối với nhà đầu tư thông thường, đây có lẽ cũng là điểm đáng chú ý thực sự trong báo cáo tài chính này.
Nhiều người vẫn hiểu đầu tư như một trò chơi về giá, hy vọng kiếm lời bằng cách dự đoán diễn biến thị trường. Nhưng ngày càng nhiều của cải bắt đầu chảy về phía những người phụ trách dựng sân khấu, tập hợp đám đông.
Giá sẽ vẫn lên xuống, chủ đề nóng sẽ vẫn luân phiên. Việc kinh doanh thực sự kiếm tiền, nhiều khi đã hoàn tất trước khi câu chuyện bắt đầu.