Vàng tuột dưới 4700 USD, tài sản trú ẩn đã mất hiệu lực trong xung đột địa chính trị?

Báo Jing Xinbao, phóng viên Beike Caijing, Xu Yuting, biên tập viên Chen Li, hiệu đính Mu Xiangtong

Trong bối cảnh xung đột địa chiến lược ngày càng leo thang, các tài sản trú ẩn truyền thống như vàng lại xuất hiện diễn biến ngược chiều.

Ngày 19 tháng 3, giá vàng quốc tế đã từng giảm xuống dưới mức 4.700 USD/oz. Tính đến 16:50 ngày 19 tháng 3, vàng giao ngay báo giá 4.710 USD/oz, giảm hơn 2%; vàng COMEX báo giá 4.706 USD/oz, giảm hơn 3%. Vào tối ngày 18 tháng 3, giá vàng quốc tế đã có một đợt giảm mạnh, liên tiếp phá vỡ các mức 4.930 USD, 4.920 USD, 4.900 USD.

“Logic phòng ngừa rủi ro chưa mất hiệu lực, mà là quyền chủ đạo đã chuyển giao sang logic định giá đồng USD tăng cao.” Tiến sĩ Tian Lihui, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Tài chính của Đại học Nam Khai, chỉ ra rằng, về mặt sâu xa hơn, đây là chuỗi truyền dẫn điển hình của “giá dầu phản tác dụng vàng”, chiến tranh đẩy giá dầu tăng, giá dầu thúc đẩy lạm phát, lạm phát gây áp lực giảm lãi suất, cuối cùng vàng trở thành nạn nhân của môi trường lãi suất cao.

Tài sản trú ẩn đã thất bại?

Sự mạnh lên của đồng USD trong giai đoạn nhất định gây áp lực lên vàng

Đầu tháng 3, giá vàng giao ngay đã từng vượt quá 5.400 USD/oz trong phiên, sau đó giảm rõ rệt, dao động chung theo chiều giảm. Ngày 18 tháng 3, giá vàng quốc tế đã phá vỡ mức 4.900 USD/oz, vàng giao ngay kết thúc phiên ở mức 4.813,5 USD/oz, giảm 3,86%; vàng COMEX kết thúc ở mức 4.823,9 USD/oz, giảm 3,68%.

Ngày 19 tháng 3, giá vàng quốc tế vẫn trong xu hướng dao động giảm. Thị trường vàng cổ phiếu của Trung Quốc gặp khó khăn, tính đến cuối ngày, các cổ phiếu vàng như Zijin Mining, China Gold, Shandong Gold giảm trên 7%, Zhaojin Gold giảm hơn 6%.

Giá vàng quốc tế giảm, giá trang sức vàng trong nước cũng liên tục giảm nhiều ngày, ngày 19 tháng 3, giá vàng miếng của Chow Tai Fook là 1.503 nhân dân tệ/gram, của Chow Sang Sang là 1.492 nhân dân tệ/gram, của China Gold là 1.489 nhân dân tệ/gram.

Vàng, tài sản trú ẩn vốn dĩ đã thất bại? Tian Lihui cho biết, do các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng của Iran khiến tuyến đường vận chuyển qua eo biển Hormuz bị cản trở, giá dầu tăng vọt đã trực tiếp đẩy cao kỳ vọng lạm phát, thị trường nhận thức rõ rằng khả năng cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) là không khả thi, thậm chí một số tổ chức bắt đầu đánh giá lại khả năng tăng lãi suất. Chỉ số USD bật tăng, lợi suất trái phiếu Mỹ tăng vọt, chi phí nắm giữ vàng như một tài sản không lãi suất tăng mạnh, dòng vốn tự nhiên bán vàng để chuyển sang nắm giữ USD.

“Dù xung đột địa chiến lược vẫn còn, nhưng trọng tâm định giá của thị trường đã chuyển sang các yếu tố thanh khoản vĩ mô và cuộc chơi chính sách, logic trú ẩn đã nhường chỗ cho logic lãi suất và USD.” Tian Lihui nói rằng, thị trường hiện nay đang thực hiện việc định giá lại xu hướng tiền tệ.

Báo cáo nghiên cứu của Shen Yin Wanguo cho rằng, đợt điều chỉnh mạnh của vàng trong bối cảnh xung đột địa chiến lược lần này là kết quả của nhiều yếu tố phối hợp, gồm việc điều chỉnh kỳ vọng cắt giảm lãi suất dẫn đến lợi suất thực tăng, giảm sở thích rủi ro gây thắt chặt thanh khoản, và việc phục hồi tỷ lệ vàng/ dầu ở mức cao.

Báo cáo của Cinda Futures chỉ ra rằng, từ động lực hiện tại, cốt lõi của xu hướng vàng là việc giá năng lượng tăng cao đã hạn chế kỳ vọng lãi suất. Khi xung đột ở Trung Đông tiếp tục kéo dài, giá dầu duy trì ở mức cao, hợp đồng dầu Brent trước đó ổn định trên 100 USD, làm tăng đáng kể lo ngại về tính dính của lạm phát. Trong bối cảnh này, thị trường trở nên thận trọng hơn trong việc đánh giá khả năng giảm lạm phát, từ đó làm giảm kỳ vọng cắt giảm lãi suất, thúc đẩy đồng USD tạm thời mạnh lên, gây áp lực lên vàng.

Tian Lihui nhấn mạnh rằng, “logic lạm phát phản tác dụng vàng” sẽ xuyên suốt toàn bộ thời gian xung đột, thời gian kéo dài phụ thuộc vào hai biến số: thời gian gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz và phản ứng chính sách của Fed. Chừng nào nguồn cung năng lượng bị gián đoạn kéo dài, giá dầu duy trì ở mức cao, kỳ vọng cắt giảm lãi suất sẽ khó phục hồi, vàng sẽ tiếp tục chịu áp lực.

Phân tích ngắn hạn là điều chỉnh hay là sự đảo chiều của thị trường tăng giá?

Các chuyên gia khuyên “chia nhỏ đầu tư, giữ lâu dài”

“Đợt giảm này được đánh giá là một đợt điều chỉnh sâu trong xu hướng tăng giá chứ không phải là sự đảo chiều của xu hướng.” Tian Lihui nói rằng, hỗ trợ trung hạn của vàng vẫn còn vững chắc, Fed vẫn duy trì chu kỳ giảm lãi suất, xu hướng giảm lợi suất thực cuối cùng sẽ trở lại, quá trình phân mảnh địa chiến lược là không thể đảo ngược, giá trị trú ẩn tối thượng của vàng vẫn còn, các ngân hàng trung ương toàn cầu liên tục mua vàng tạo thành nền tảng vững chắc. Khi điều chỉnh đã đến điểm phù hợp, đó sẽ là cơ hội để phân bổ dài hạn.

Tian Lihui cho biết, đến năm 2026, logic giao dịch của giá vàng sẽ chuyển đổi theo “ba giai đoạn”, từ nay đến nửa đầu năm, trọng tâm là “đấu tranh giữa lạm phát và lãi suất”, giá dầu và chính sách của Fed sẽ dẫn dắt biến động; từ nửa cuối năm đến quý III, có thể chuyển sang “giao dịch trì trệ lạm phát”, nếu giá dầu duy trì ở mức cao kéo dài gây ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng, giá trị trú ẩn của vàng sẽ được đánh giá lại; quý IV, nếu xung đột giảm nhiệt, sẽ trở lại “giao dịch kỳ vọng cắt giảm lãi suất”, lợi suất thực giảm sẽ thúc đẩy giá vàng tăng trở lại.

“Nhìn về tương lai, trong ngắn hạn, vàng vẫn đang trong giai đoạn xung đột địa chiến lược và kỳ vọng lãi suất vĩ mô đan xen. Xung đột ở Trung Đông chưa rõ ràng về hướng giảm, nghĩa là các yếu tố trú ẩn vẫn còn khả năng dao động; nhưng đồng thời, giá năng lượng duy trì ở mức cao vẫn gây nhiễu loạn lạm phát và chính sách, gây áp lực lên giá vàng. Trong bối cảnh các yếu tố tăng giảm đan xen, thị trường khó có thể hình thành xu hướng đơn hướng, dự kiến sẽ tiếp tục dao động trong phạm vi.” Báo cáo của Cinda Futures nhấn mạnh.

Các báo cáo này cho thấy, về nhịp độ, cần đặc biệt chú ý đến các quyết định lãi suất trong tuần này và bài phát biểu của Chủ tịch Powell vào rạng sáng, nếu chính sách thể hiện xu hướng hawkish hoặc tăng cường chú ý đến lạm phát, giá vàng có thể chịu áp lực; ngược lại, nếu phát đi tín hiệu lo ngại về kinh tế hoặc các rủi ro, sẽ giúp giảm bớt áp lực giảm giá.

Nhà phân tích ngành kim loại của CITIC Securities, ông Tu Youting, cho rằng, sau các xung đột Trung Đông trước đây, xu hướng trung hạn của vàng vẫn phụ thuộc vào các yếu tố tín dụng và thanh khoản của USD. Nhìn về đợt xung đột lần này, dự kiến xu hướng nới lỏng thanh khoản và giảm tín dụng của USD sẽ tiếp tục thúc đẩy giá vàng tăng.

Báo cáo của Shen Yin Wanguo cho thấy, hiện tại, Tổng thống Trump đã phát đi tín hiệu ngừng chiến, Iran đề xuất điều kiện ngừng bắn, giá dầu giảm theo các rủi ro địa chiến lược, sẽ giảm bớt áp lực thắt chặt chính sách tiền tệ do lạm phát vượt dự kiến gây ra, thị trường kỳ vọng cắt giảm lãi suất của Fed sẽ tăng trở lại, lợi suất trái phiếu Mỹ và chỉ số USD sẽ tăng, từ đó giảm bớt các ràng buộc về lãi suất cốt lõi đang gây áp lực lên vàng.

Ngoài ra, mặc dù có dấu hiệu giảm căng thẳng, nhưng bất ổn địa chiến lược ở Trung Đông vẫn còn, và lập trường giữ lãi suất cao của Fed vẫn không thay đổi, dòng vốn toàn cầu vẫn có nhu cầu trú ẩn, nên đặc tính trú ẩn và chống lạm phát của vàng sẽ lại nổi bật. Thêm vào đó, trước đó giá vàng đã điều chỉnh do giá dầu tăng vọt, việc giảm giá dầu sẽ giúp phục hồi kỳ vọng chính sách, trở thành động lực chính thúc đẩy vàng tăng giá, vàng sẽ bắt đầu xu hướng dao động tăng.

Tian Lihui khuyên rằng, nhà đầu tư phổ thông nên chuyển từ “tư duy giao dịch” sang “tư duy phân bổ”, áp dụng chiến lược “chia nhỏ đầu tư, giữ lâu dài”. Khi điều chỉnh đã đến điểm phù hợp, sẽ mở ra cơ hội phân bổ trung dài hạn, có thể mua vàng vật chất hoặc ETF vàng khi giá giảm, tránh giao dịch đòn bẩy, giữ tỷ lệ vị thế trong tổng tài sản khoảng 5-10%.