Iran phát hành tờ tiền có mệnh giá cao nhất 10 triệu rial trong bối cảnh siêu lạm phát

Ngân hàng Trung ương Iran đã phát hành tờ tiền mới có mệnh giá cao nhất trong lịch sử nước này, 10 triệu rial (khoảng 7 USD). Đây là biện pháp được đưa ra trong bối cảnh đồng rial mất giá trầm trọng do chiến tranh kéo dài và các lệnh trừng phạt của phương Tây gây ra, dẫn đến lạm phát vượt mức kiểm soát.

Tiền giấy mệnh giá cao nhất trong lịch sử vẫn chỉ trị giá 7 USD

Ngân hàng Trung ương Iran bắt đầu lưu hành tờ tiền mới 10 triệu rial trong tuần này. Tờ tiền màu hồng này có hình ảnh nhà thờ Jameh Yazd xây dựng vào thế kỷ 9 ở mặt trước, còn mặt sau là thành cổ Bam có lịch sử 2.500 năm. Nó thay thế tờ tiền 5 triệu rial được phát hành vào đầu tháng 2 năm nay, trở thành đồng tiền có mệnh giá cao nhất đang lưu hành.

Vấn đề là, giá trị thực của 10 triệu rial chỉ khoảng 7 USD. Theo tỷ giá hiện tại, giá trị của tờ tiền 5 triệu rial cũng đã giảm xuống còn khoảng 3 USD.

Lạm phát, chiến tranh, trừng phạt - “ba khó khăn chồng chất”

Kinh tế Iran đang đối mặt với khủng hoảng phức hợp. Theo số liệu của Trung tâm Thống kê Iran, tỷ lệ lạm phát hàng năm tính theo tháng 2 đã đạt 47,5%, nhưng có ý kiến cho rằng giá cả thực tế còn cao hơn nhiều. Đặc biệt, tỷ lệ lạm phát thực phẩm và đồ uống trong cùng kỳ đã vượt qua 105%. Đây là hậu quả của việc chính phủ loại bỏ trợ cấp ngoại hối cho các mặt hàng nhập khẩu thiết yếu.

Trước khi chiến tranh bùng phát vào ngày 28 tháng 2, đồng rial đã giảm xuống mức thấp kỷ lục, chỉ đổi được 1 USD = 1,66 triệu rial. Hiện tại, đồng tiền này đã phục hồi nhẹ lên khoảng 1 USD = 1,5 triệu rial, nhưng các yếu tố bất ổn căn bản vẫn còn tồn tại. Sau cuộc chiến kéo dài 12 ngày với Israel năm ngoái, đồng rial cũng đã mất giá 40% trong vài tháng.

Mạng lưới ngân hàng bị tê liệt, khủng hoảng rút tiền mặt

Trong thời gian chiến tranh, các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào cơ sở hạ tầng đã ảnh hưởng đến hệ thống tài chính Iran. Ngày 11 tháng 3, tòa nhà ngân hàng Sepah, phục vụ cả quân đội Iran và dân thường, bị tên lửa tấn công, khiến dịch vụ tài chính tạm thời ngưng trệ. Sau vài ngày, ngân hàng Sepah đã khôi phục dịch vụ ATM và thanh toán bằng thẻ, nhưng ngân hàng trực tuyến vẫn đang trong quá trình sửa chữa.

Sự hoảng loạn về mạng lưới không ổn định lan rộng, người dân xếp hàng dài trước các máy ATM. Một cư dân 80 tuổi ở Tehran, bà Maryam, cho biết: “Chờ một giờ, nhân viên quầy nói chỉ có thể rút 10 triệu rial. Sau khi phản đối, tôi mới lấy được 30 triệu rial. Đó là số tiền có thể dùng trong vài ngày sau khi thẻ bị ngưng hoạt động.”

Việc đổi tiền cũng đang diễn ra

Tháng 11 năm ngoái, Iran đã thông qua dự luật đổi tiền trong vòng 5 năm tới, loại bỏ bốn số không khỏi mệnh giá rial. Tờ tiền mới 10 triệu rial có bốn số không cuối được in nhạt màu, và rõ ràng ghi “1.000”. Các tờ tiền mới phát hành sau năm 2019 đều theo cách này để hỗ trợ quá trình chuyển đổi tiền tệ.

Ngoài ra, dịp Tết Nguyên đán của Iran, Noruz, đang đến gần, với phong tục tặng tiền mặt cho người thân và bạn bè, cộng thêm nhu cầu tiền mặt theo mùa. Cộng đồng quốc tế đang theo dõi chặt chẽ xem nền kinh tế Iran có thể trụ vững trong bối cảnh chiến tranh, trừng phạt và lạm phát nghiêm trọng này đến mức nào.