Thuế của Trump bị tuyên là bất hợp pháp, tòa án Mỹ thúc đẩy quy trình hoàn thuế, quy mô hoàn trả có thể lên tới 175 tỷ USD

Vào ngày 5 tháng 3, Tòa án Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ đã ban hành một lệnh mới nhằm cung cấp cơ sở pháp lý cho việc hoàn trả các khoản thuế do chính quyền Trump áp dụng theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Trước đó, Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đã tuyên bố rằng các biện pháp thuế này không phù hợp với quyền hạn pháp lý.

Thẩm phán Richard K. Eaton của Tòa án Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ đã chỉ rõ trong phán quyết rằng các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ bị ảnh hưởng bởi thuế của IEEPA có quyền hưởng lợi từ hiệu lực pháp lý của phán quyết của Tối cao Pháp viện. Đồng thời, ông cũng ra lệnh cho Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ xử lý lại quy trình thông quan các mặt hàng nhập khẩu liên quan, trong đó không tính các khoản thuế của IEEPA khi xác định số tiền cuối cùng phải nộp.

“Thông quan” là quá trình Hải quan xác nhận cuối cùng về thuế và các khoản phí của hàng hóa nhập khẩu. Theo lệnh của Eaton, tất cả các hóa đơn nhập khẩu đã tính nhưng chưa được xác nhận cuối cùng đều phải được tính lại, như thể các khoản thuế liên quan chưa từng được áp dụng. Thông thường, nhà nhập khẩu vẫn có thể phản đối trong vòng 180 ngày sau khi hàng hóa được thông quan, và đến khi đó, các số liệu cuối cùng mới chính thức có hiệu lực.

Phán quyết này được xem là một giới hạn pháp lý quan trọng đối với chính sách thương mại của chính quyền Trump. Vào tháng 4 năm 2025, Trump đã ban hành lệnh hành pháp tuyên bố “Ngày Giải phóng Thuế”, áp dụng mức thuế hai chữ số đối với hàng nhập khẩu từ nhiều quốc gia, nhằm mục đích tăng thu ngân sách và định hình lại cấu trúc thương mại của Mỹ.

Tuy nhiên, vào ngày 20 tháng 2 năm 2026, Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đã quyết định với tỷ lệ 6 phiếu thuận và 3 phiếu chống rằng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế không trao quyền cho tổng thống đơn phương áp dụng thuế, do đó các biện pháp liên quan thiếu cơ sở pháp lý. Mặc dù phán quyết của Tối cao Pháp viện xác nhận tính bất hợp pháp của các khoản thuế, nhưng tại thời điểm đó chưa trực tiếp quy định cơ chế hoàn trả.

Trong lệnh mới nhất, Eaton cho biết ông sẽ là thẩm phán duy nhất phụ trách các vụ án liên quan đến hoàn thuế của thuế IEEPA, nhằm thống nhất tiêu chuẩn xét xử và thúc đẩy quá trình xử lý nhanh hơn.

Hiện tại, quy mô hoàn thuế cụ thể vẫn chưa được xác định chính thức. Theo mô hình dự toán của Trường Quản lý Wharton thuộc Đại học Pennsylvania, nếu toàn bộ các khoản thuế bị hủy bỏ và thực hiện hoàn trả, tổng số tiền có thể lên tới 175 tỷ USD.

Cho đến nay, Nhà Trắng và Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ vẫn chưa đưa ra phản hồi công khai về lệnh này. Các nhà phân tích thị trường cho rằng, phán quyết này có thể sẽ ảnh hưởng lâu dài đến chính sách thương mại của Mỹ, cấu trúc chi phí của các doanh nghiệp nhập khẩu và giới hạn quyền lực hành pháp trong tương lai.