Quân đội Mỹ trong 24 giờ đầu tiên của hoạt động chống Iran đã tấn công hơn 1.000 mục tiêu, quy mô toàn bộ chiến dịch gần gấp đôi so với cuộc chiến Iraq năm 2003. Nhờ hệ thống pháo binh tích hợp AI sâu Maven Smart System, một trong các mô hình ngôn ngữ nội bộ là Claude của Anthropic.
(Trước đó: Wall Street Journal tiết lộ: Trump dùng AI Claude để định vị mục tiêu tiêu diệt Iran, OpenAI toàn diện kiểm soát hệ thống Pentagon)
(Bổ sung nền: Pentagon đối đầu với Anthropic! Mở toàn bộ AI quân sự Claude — “Nếu không, sẽ chấm dứt hợp đồng”)
Mục lục bài viết
Toggle
- Đây không phải tốc độ của con người
- Trí tuệ chiến trường Maven Smart System
- Các bước ra quyết định được rút ngắn tối đa
- Bị cấm, rồi vẫn dùng để tấn công Iran
- Từ “có thể nhanh hơn” đến “bắt buộc phải nhanh hơn”
Việc quân đội Mỹ sử dụng AI hỗ trợ trong tấn công Iran không phải điều gì quá bất ngờ.
Nhưng điều khiến chiến dịch này gây chú ý chính là tốc độ.
Ngày 27 tháng 2 năm 2026, Mỹ phối hợp Israel phát động chiến dịch tấn công Iran mang mã tên “Epic Fury”. Dù tên gọi khá trẻ trâu, trong 24 giờ đầu tiên, hơn 1.000 mục tiêu của Iran đã bị tấn công.
Toàn bộ chiến dịch mở rộng tới hơn 2.000 mục tiêu, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, Đại tướng Brad Cooper, mô tả quy mô của chiến dịch gần như gấp đôi so với cuộc xâm lược Iraq năm 2003.
Gấp đôi không phải về số lượng, mà là về thời gian.
Đây không phải tốc độ của con người
Trong chiến tranh Iraq năm 2003, một mục tiêu từ khi xác nhận tình báo đến khi phê duyệt tấn công thường mất hàng chục giờ. Hình ảnh vệ tinh được xem xét từng khung hình thủ công, các tài liệu tình báo truyền qua các bộ phận, dịch thuật, báo cáo, xác nhận lại. Đó là “tốc độ của con người”, bị giới hạn bởi khả năng chú ý, giờ làm việc, và khả năng nhận thức (trí nhớ).
Giờ đây, mọi chuyện đã khác.
Hệ thống Maven Smart System kết nối hơn 150 nguồn dữ liệu, bao gồm hình ảnh vệ tinh, hình ảnh drone, tín hiệu tình báo (SIGINT), nhân sự tình báo (HUMINT), cùng các hồ sơ tấn công lịch sử. Những dữ liệu này, mỗi mili giây đều được đưa vào hệ thống. Claude là một trong các mô hình ngôn ngữ cốt lõi của Maven để hiểu những dữ liệu này.
Phân chia công việc cụ thể như sau: AI đảm nhận sơ bộ lọc và hiểu ý nghĩa, sau đó đánh dấu mức độ ưu tiên mục tiêu, gửi đến các nhà phân tích con người. Các nhà phân tích không còn phải bắt đầu từ con số không, bị ngập trong dòng dữ liệu. Họ chỉ cần xử lý những thông tin đã được AI dự đoán và sắp xếp, rồi đưa ra quyết định cuối cùng.
Phát ngôn của Trung tướng Timothy Hawkins, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, là: “Công nghệ AI có thể thực hiện sơ bộ lọc dữ liệu truyền vào, giúp các nhà phân tích tập trung vào các công việc phân tích và xác minh cao hơn.”
AI đưa ra các lựa chọn chiến lược, còn các sĩ quan quân đội quyết định.
Trí tuệ chiến trường Maven Smart System
Maven Smart System không phải là thứ mới mẻ. Hệ thống này do Palantir Technologies phát triển, bắt nguồn từ dự án “Project Maven” của Bộ Quốc phòng Mỹ năm 2017. Dự án này từng gây ra phản ứng phản đối lớn trong nội bộ Google, cuối cùng dẫn đến Google rút khỏi hợp đồng AI quân sự.
Nhưng Palantir vẫn tiếp tục phát triển.
Đến nay, Maven Smart System đã trở thành một trong các nền tảng AI tích hợp sâu nhất trong mạng lưới phân loại của quân đội Mỹ. Claude có thể vận hành trên mạng lưới bí mật của Pentagon, là thành quả sau khi Anthropic ký hợp đồng với Bộ Quốc phòng năm 2024, với giới hạn hợp đồng khoảng 200 triệu USD trong hai năm. Claude vì thế trở thành mô hình AI thương mại đầu tiên được phép truy cập vào mạng bí mật của quân đội Mỹ.
Trong chiến dịch Iran, các chức năng cụ thể của Maven bao gồm:
- Tổng hợp dữ liệu tình báo đa nguồn (vệ tinh, drone, nghe trộm tín hiệu)
- Tự động xếp hạng theo mức độ quan trọng và mối đe dọa
- Tạo ra các tọa độ chính xác và danh sách đề xuất tấn công
- Giúp các nhà phân tích tập trung vào xác minh và phê duyệt cuối cùng, thay vì xử lý dữ liệu
Nếu nói hệ thống tình báo truyền thống giống như một thư viện, thì Maven là trợ lý đã đọc hết tất cả sách, tổng hợp tóm tắt, xếp theo mức độ quan trọng. Bạn chỉ cần nói rõ mình cần gì, nó đã biết nơi tìm, tìm gì.
Các bước ra quyết định được rút ngắn tối đa
Chuỗi quyết định quân sự truyền thống có thể tóm tắt như sau:
Cảm biến thu thập dữ liệu → Nhà phân tích đọc và xử lý → Nộp báo cáo → Chỉ huy đánh giá → Tư vấn pháp lý xem xét → Phê duyệt tấn công
Mỗi bước đều có người chờ đợi. Chờ dịch, chờ duyệt, chờ báo cáo, chờ xác nhận. Quy trình này giữ lại nhiều “thời gian đệm quyết định”, nhưng đồng thời cũng khiến tốc độ luôn bị giới hạn bởi bước chậm nhất.
Maven + Claude làm được là rút ngắn quá trình “cảm biến thu thập dữ liệu → nhà phân tích đọc và xử lý” từ thời gian của con người xuống thời gian của máy móc. AI không thay thế quyết định cuối cùng về tấn công, nhưng rút ngắn đáng kể thời gian đến điểm ra quyết định.
Trong 24 giờ đầu, hơn 1.000 mục tiêu, trung bình khoảng 41 mục tiêu mỗi giờ, chưa đến một mục mỗi phút. Nghe có vẻ chậm, nhưng đằng sau đó là quá trình tổng hợp tình báo, xác định vị trí, đánh giá mối đe dọa cho từng mục tiêu, tất cả đều được AI hỗ trợ, giúp rút ngắn đến mức con người không thể tự làm nổi.
Tốc độ của chiến tranh đã bị AI làm hỏng rồi.
Bị cấm, rồi vẫn dùng để tấn công Iran
Đây là tin tức công nghệ kỳ lạ nhất năm 2026, đáng để nói riêng.
Ngày 27 tháng 2 năm 2026, chính phủ Trump tuyên bố cấm vận Anthropic, cáo buộc là vì “rủi ro chuỗi cung ứng” và “đe dọa an ninh quốc gia”, ra lệnh tất cả các cơ quan liên bang ngừng sử dụng Claude ngay lập tức. Lý do là Anthropic từ chối loại bỏ các lớp bảo vệ an toàn của Claude, đặc biệt là các hạn chế ngăn chặn Claude được dùng trong kiểm soát vũ khí tự động và giám sát quy mô lớn.
Đọc thêm: CEO Anthropic phản pháo: Hợp đồng OpenAI và Pentagon toàn là dối trá, Sam Altman giả vờ làm đại sứ hòa bình
Gần như cùng thời điểm, quân đội Mỹ vẫn đang dùng Claude để phân tích mục tiêu trong chiến dịch “Epic Fury”.
Bị cấm. Nhưng vẫn tiếp tục dùng để tấn công trong cùng ngày.
Sau đó, Pentagon giải thích “có thời gian chuyển đổi sáu tháng”. Nhưng ai quen thuộc hệ thống tác chiến đều biết, không thể “thay đổi hệ thống AI cốt lõi” giữa chừng trong các hoạt động quân sự chủ động. Các chỉ huy đã phụ thuộc sâu vào quy trình Maven + Claude, việc thay thế không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn là rủi ro vận hành.
Đây chính là thực tế của AI khi đã được tích hợp sâu vào hệ thống quân sự: chính sách có thể cấm một công ty, nhưng về mặt vận hành, không thể tháo bỏ nhanh chóng.
Từ “có thể nhanh hơn” đến “bắt buộc phải nhanh hơn”
Chắc chắn một điều, tốc độ mà AI mang lại trong quân sự sẽ không biến mất chỉ vì một công ty mất hợp đồng với quân đội.
Nếu Claude bị loại bỏ, Maven sẽ tích hợp mô hình của OpenAI. Thực tế, sau khi Anthropic bị cấm, OpenAI ngay lập tức tuyên bố tiếp quản hệ thống AI của Pentagon. Quy luật tốc độ không thay đổi, chỉ là ai cung cấp tốc độ đó mà thôi. Xin đừng quên, Sam Altman rất giỏi tranh giành vị trí.
Đây chính là ý nghĩa cốt lõi để mọi người hiểu rõ khi bình luận về chiến dịch Iran lần này.
Chiến tranh của con người chưa bao giờ là trạng thái tĩnh, thuốc súng đã thay đổi ý nghĩa của tường thành, máy bay đã thay đổi khái niệm chiến tuyến, vũ khí hạt nhân đã thay đổi giới hạn của chiến tranh. Mỗi bước nhảy công nghệ đều mang lại “nâng cao hiệu quả” và “mở rộng sai lầm”. Tốc độ càng nhanh, thời gian có thể cứu vãn càng ít.
AI đang thay đổi chiều dài của chuỗi ra quyết định. Khi một hệ thống có thể hỗ trợ tổng hợp và ưu tiên thông tin cho 1.000 mục tiêu trong vòng 24 giờ, chiến tranh sẽ không còn chờ đợi bước chậm nhất của con người nữa. Hơn nữa, quân đội Mỹ còn sở hữu các hệ thống vũ khí tự động hoàn toàn chưa từng được sử dụng (ít nhất là chưa thừa nhận), có khả năng tự nhận diện, tự ra quyết định và tự thực thi tấn công.
Chiến dịch Iran lần này có thể là lần đầu tiên hoạt động hỗ trợ AI được công khai. “Chiến tranh tốc độ máy móc” đã và đang diễn ra, và không còn đường lùi.
