Nỗi sợ về dầu khí tác động mạnh hơn đến cổ phiếu châu Á so với lợi nhuận

Biến động 10% hàng ngày hiếm gặp đối với một chỉ số chứng khoán quốc gia. Tuy nhiên, trong tuần qua, sự biến động như vậy đã trở thành đặc điểm thường xuyên của các thị trường châu Á. Các cuộc tấn công vào Iran ngay lập tức khiến chỉ số Kospi của Hàn Quốc giảm 7%, rồi tiếp tục giảm thêm 12% vào ngày hôm sau, trong khi chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản cũng giảm. Một ngày sau, chỉ số Kospi tăng 10%, đánh dấu đợt phục hồi mạnh nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Phản ứng ban đầu phản ánh thực tế rằng cả Hàn Quốc và Nhật Bản đều là những nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng. Cả hai đều không có nguồn dầu mỏ nội địa đáng kể và đều dựa nhiều vào dầu thô vận chuyển từ Trung Đông. Hàn Quốc nhập khẩu khoảng 1 tỷ thùng dầu mỗi năm, nghĩa là mỗi lần giá dầu toàn cầu tăng 10 USD, quốc gia này phải trả thêm khoảng 10 tỷ USD cho nhập khẩu dầu thô hàng năm. Giá dầu thô đã vượt mốc 100 USD vào thứ Hai, tăng từ 72 USD trước các cuộc tấn công. Điều này hợp lý khi xảy ra xung đột trong khu vực, các nhà đầu tư nhanh chóng tính đến khả năng chi phí năng lượng tăng cao hơn.

Tuy nhiên, tác động trực tiếp của việc giá dầu tăng đối với các công ty niêm yết không đơn giản như vậy. Trong hầu hết các ngành địa phương, ngoại trừ hàng không, vận tải và hóa dầu, năng lượng chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng chi phí hoạt động. Các ngành như điện tử và máy móc, chiếm phần lớn thị trường của Hàn Quốc và Nhật Bản, có mức độ tiếp xúc trực tiếp với dầu thấp hơn. Các nhà sản xuất chip và nhóm điện tử có chi phí liên quan chặt chẽ đến thiết bị vốn và nguyên liệu thô.

Các nhà sản xuất chip, chiếm khoảng 40% tổng giá trị thị trường của Kospi, tiêu thụ nhiều năng lượng về điện nhưng ít bị ảnh hưởng trực tiếp bởi giá dầu thô, và lợi nhuận chủ yếu phụ thuộc vào nhu cầu và giá cả chip toàn cầu. Giả sử năng lượng chiếm khoảng 10% chi phí hoạt động, việc giá dầu tăng 25% sẽ làm tăng tổng chi phí khoảng 2,5%.

Thị trường Nhật Bản tương tự khi các công ty lớn nhất của họ là các nhà xuất khẩu và ít bị ảnh hưởng trực tiếp bởi giá dầu. Các nhà sản xuất ô tô và máy móc công nghiệp như Toyota và Komatsu thu phần lớn lợi nhuận từ doanh số bán hàng ở nước ngoài, nghĩa là vận may của họ gắn liền hơn với nhu cầu sản xuất toàn cầu hơn là chi phí năng lượng.

Phản ứng trong tuần qua phản ánh khả năng xảy ra gián đoạn nguồn cung kéo dài và đà tăng giá dầu thô kéo dài. Trừ khi các kịch bản xấu nhất xảy ra, tác động đến lợi nhuận của nhiều công ty blue-chip ở châu Á có khả năng sẽ ít nghiêm trọng hơn so với những gì đợt bán tháo thị trường dự đoán.

june.yoon@ft.com