Mình vừa tìm hiểu về chỉ số giảm phát GDP và thấy khái niệm này khá hay để hiểu tình hình kinh tế. Nói đơn giản, chỉ số giảm phát GDP (còn gọi là chỉ số giảm phát giá ngầm) là cách để đo lường giá của tất cả hàng hóa và dịch vụ trong một quốc gia thay đổi như thế nào theo thời gian.

Cái hay của nó là nó giúp tách biệt xem GDP tăng là vì giá cả tăng hay vì sản xuất thực sự tăng. Chỉ số giảm phát GDP hoạt động bằng cách so sánh GDP danh nghĩa (tính theo giá hiện tại) với GDP thực tế (tính theo giá năm cơ sở). Sự khác biệt đó chính là mức thay đổi giá.

Công thức tính cũng không phức tạp lắm: Chỉ số giảm phát GDP bằng (GDP danh nghĩa chia cho GDP thực tế) nhân với 100. Sau đó, nếu muốn biết mức giá chung thay đổi bao nhiêu phần trăm, lấy kết quả trừ đi 100 là được.

Cách đọc kết quả cũng dễ hiểu. Nếu chỉ số giảm phát GDP bằng 100 thì giá không đổi so với năm cơ sở. Nếu lớn hơn 100 thì giá đã tăng lên (lạm phát). Nếu nhỏ hơn 100 thì giá đã giảm xuống (giảm phát).

Mình lấy ví dụ để dễ hình dung. Giả sử năm 2024, GDP danh nghĩa của một nước là 1,1 nghìn tỷ USD và GDP thực tế (dùng năm 2023 làm cơ sở) là 1 nghìn tỷ USD. Khi đó chỉ số giảm phát GDP sẽ là 110. Điều này có nghĩa mức giá chung đã tăng 10% kể từ năm 2023. Cách tính chỉ số giảm phát GDP như vậy giúp các nhà kinh tế và chính phủ hiểu rõ hơn về tình hình lạm phát thực tế trong nền kinh tế.