Gần đây thấy tin tức về việc Lạc Tường bị buộc phải xóa bài đăng, trong lòng cảm thấy rất bức xúc. Một giáo sư luật hình của Đại học Chính pháp Trung Quốc, bị ép buộc rút lui dưới môi trường mạng xã hội, vấn đề đằng sau phản ánh không chỉ đơn thuần là trải nghiệm cá nhân.

Nghĩ lại, Lạc Tường trong những năm qua luôn làm công tác phổ cập pháp luật, dùng cách nói đơn giản để giải thích các khái niệm pháp lý. Nhưng giờ đây, ngay cả những nỗ lực như vậy cũng bị dư luận mạng xã hội đè nén. Tôi cảm thấy điều này thực sự rất đáng buồn — không phải vì cá nhân Lạc Tường, mà vì điều này phản ánh thái độ của toàn xã hội đối với người làm luật và pháp luật nói chung.

Pháp luật và đạo đức thường bị nhầm lẫn, nhưng thực ra chúng có giới hạn rõ ràng ở cấp độ pháp lý. Ví dụ như khái niệm 'quốc tục tốt đẹp', chính là định nghĩa chính thức của pháp luật về đạo đức. Nhưng nhiều khi, dư luận mạng xã hội coi việc ép buộc đạo đức thành chính nghĩa, thậm chí còn đạp đổ tinh thần chuyên nghiệp của pháp luật.

Lấy ví dụ 'tội giết người'. Khi thẩm phán xử án, phải độc lập đánh giá xem đó là 'cố ý' hay 'cẩu thả', rồi xem xét các tình tiết khác. Nếu nạn nhân vi phạm quốc tục tốt đẹp, thậm chí có thể trở thành căn cứ giảm nhẹ hình phạt. Trong lịch sử, vụ án Mộc Tồn là dựa trên logic pháp lý như vậy.

Nhưng vấn đề hiện nay là nhiều người tách rời đạo đức và pháp luật, thậm chí dùng đạo đức để phủ nhận quy trình pháp lý. Điều này thực chất là nhận thức pháp luật nông cạn. Nếu những người làm luật đều bị ép phải im lặng, nếu pháp luật không còn được tôn trọng, cuối cùng phản tác dụng chắc chắn sẽ là những người đang kêu gào nhất. Bởi vì xã hội không có pháp luật bảo vệ, ai cũng không an toàn.

Vì vậy, khi thấy tình huống của Lạc Tường, tôi nghĩ tất cả mọi người nên suy nghĩ lại: Chúng ta có thực sự tôn trọng pháp luật không? Hay chỉ dùng danh nghĩa pháp luật để làm bình phong cho việc phán xét đạo đức của chính mình?